FOLK & KLASSIEK, GEMINIANI IN DUBLIN

Lorenzo Bocchi

Bij hun poging carrière te maken in Londen lieten sommige Italiaanse musici zich door de Keltische volksmuziek beïnvloeden. Zij werden daardoor bewonderd, nagevolgd en soms zelfs gekopieerd door hun Britse, Schotse en Ierse collega’s. Deze magnifieke cd opname van Les Basses Réunies is de vrucht van deze wederzijdse beïnvloeding. Lorenzo Bocchi was bv. de eerste Italiaanse cellist die zich in 1720 vestigde in Edinburg. Hoewel zijn biografische gegevens schaars zijn weten we dat Bocchi van groot belang was voor het Schots en Iers muziekleven in de jaren ’20 van de 18de eeuw. Hij was waarschijnlijk de eerste die in Schotland en Ierland cello speelde en was dusdanig betrokken bij de eerste pogingen om regelmatig concerten in Edinburgh en Dublin te organiseren. Hij was een medewerker van de componist Allan Ramsay (1686-1758) en lijkt te zijn betrokken geweest bij de opera-experimenten in Edinburgh die uiteindelijk zouden leiden tot de eerste Schotse opera, Ramsay’s pastoral comedy “The Gentle Shepherd”, opgedragen aan Susanna Montgomery, Countess of Eglinton (1690-1780), bevriend met de schrijvers James Boswell en Samuel Johnson. Bocchi speelde een belangrijke rol in de vroege muziekgeschiedenis van Ierland en en werkte mee aan de eerste gedrukte collectie van Ierse tunes, “A collection of the most celebrated Irish tunes: proper for the violin, German flute or hautboy”, uitgegeven door John & William Neal in 1724.

Geminiani

Francesco Geminiani (1687-1762) kwam in 1733 vanuit Lucca aan in Dublin. Reeds in 1714 verscheen hij met Händel in Londen. Graaf William Capel, 3rd Earl of Essex, nam hem onder zijn bescherming waardoor Geminiani een grote reputatie kon opbouwen. Het was trouwens deze Capel die o.a. met de gepensioneerde zeekapitein Thomas Coram, in 1739, één van de stichters was van het Foundling Hospital for abandoned children, waarvoor Händel zijn magistraal “Anthem for he foundling Hospital” componeerde. Met uitzondering van twee perioden die hij in Dublin doorbracht en één periode in Parijs, verbleef Geminiani in Engeland. Hij introduceerde voor het eerst de moderne viooltechniek in Engeland. Zijn “Art of Playing on the Violin” (1751) was overigens één van de vroegste leerboeken over het vioolspel in het algemeen. In 1749 publiceerde hij in Londen een collectie liedjes (songs) en melodieën (tunes), bewerkt tot sonaten voor verschillende instrumenten. Geminiani overleed in Dublin.

Oswald

De door Geminiani vereerde James Oswald (1710-1769) was een zeer productieve, Schotse componist. Oswald werd in 1710 in Crail, Schotland geboren en overleed in 1769 in Knebworth, Hertfordshire. Als jonge man werkte hij in Dunfermline, Fife als muzikant en dansmeester. Gedurende zijn carrière had hij interesse in traditionele Schotse muziek maar hij componeerde ook in de klassieke galante stijl. In 1741 vertrok hij uit Edinburgh naar Londen. Daar startte hij zijn eigen uitgeverij en publiceerde de “Caledonian Pocket Companion”, een verzameling van Schotse folk tunes, waarvan sommige voorzien waren van zijn eigen variaties. Net als vele anderen wier werken voorkomen in de “Wighton Collection” in Dundee, was hij lid van de “De tempel van Apollo”, een geheime muzikale vereniging van componisten in Londen, samen met o.a. Thomas Erskine, 6de Graaf van Kellie, John Reid en Charles Burney. John Reid (1721-1807) was een Schots componist, fluitist en militair in het Britse leger die de leerstoel voor muziek aan de Universiteit van Edinburgh stichtte en die naast zijn militaire carrière, een getalenteerd fluitist en componist was. Hij schreef introducties, pastorales, menuetten, sonates en marsen voor zijn instrument met basso continuo die door Bishop en Winter georkestreerd werden voor militaire Bands.

Thomas Alexander Erskine, zesde graaf van Kellie (1732-1781), bijgenaamd “the musical earl”, wijdde zijn leven aan de muziek. Hij studeerde in Mannheim bij Johann Stamitz en bleek een meer dan verdienstelijke violist (men noemde hem “Fiddler Tam”) en een getalenteerde componist te zijn. Charles Burney zei dat hij over meer muzikale kennis beschikte dan welke amateur dan ook. De musical earl was jarenlang dirigent van de concerten van de St. Cecilia Society in Edinburgh. Hij was Grand Master of the Grand Lodge of Scotland en na als notoir drinker een kuur bij ons in Spa gevolgd te hebben, overleed hij in Brussel.

Turlough O’Carolan

Turlough O’Carolan (1670-1738), was een blinde harpist die als rondreizende bard de adellijke families in Ierland bezocht. O’Carolan kreeg nl. op zijn achttiende waterpokken en was voor de rest van zijn leven blind. Carolan stond en staat in Ierland bekend als een groot nationaal kunstenaar. Hij stamde uit een oeroude traditie van Keltische harpmuziek en accumuleerde moderne barokvormen in zijn persoonlijke, originele melodieën o.a. in zijn liederen over whisky. Veel van zijn liederen zijn opgedragen aan zijn persoonlijke beschermheren en beschermvrouwen uit de clans die toentertijd over het land heersten. Hij wordt weliswaar het meest herinnerd om zijn zogenaamde “Concerto van Carolan”. Er deed een verhaal de ronde dat Carolan met dit werk een weddenschap tegen Francesco Geminiani zou hebben gewonnen.

Ruaidri

Ruaidri Dall o Cathain (ca.1580-1653) was een Ierse harpist en componist. Zoals vele middeleeuwse en vroegmoderne Ierse muzikanten, was Ruaidhri blind (vandaar zijn bijnaam, Ruaidhri Dall, blinde Rory). In tegenstelling tot de meeste andere rondreizende muzikanten, was hij een edelman van geboorte. Hij was nl. een telg van de O’Neill dynastie. Hun grondgebied was Keenaght (Baronie), nu onderdeel van het graafschap Londonderry in Noord-Ierland. Deze heel bijzondere cd combineert deze muzikale protagonisten in een denkbeeldige ontmoeting in Dublin. Folk en klassiek samen. Subliem! Ontdek de andere schitterende opnamen van Les Basses Réunies  op http://www.lesbassesreunies.com

GIVE ME YOUR HAND GEMINIANI & THE CELTIC EARTH Bruno Cocset, Les Basses Réunies  cd ALPHA 276