De rest is lawaai – Alex Ross

De rest is lawaai van Alex Ross (°1968) is een boek over de geschiedenis van de moderne, klassieke muziek. Daarbij staat de samenhang centraal tussen muziek en de maatschappij, waardoor het boek de culturele geschiedenis van de 20ste eeuw beschrijft vanuit de muziek. Een monument!

Alex Ross is muziekrecensent van The New Yorker. Hij studeerde geschiedenis, Engelse literatuur en muziektheorie aan Harvard, won de National Book Critics Circle Award 2007 en was genomineerd voor de Pultzer Prize en de Samuel Johnson Prize voor het beste non-fictionboek van 2007. “De rest is lawaai” is zijn eerste boek en werd onder meer bekroond met de Guardian First Book Award. In de Verenigde Staten werden in korte tijd meer dan 75.000 exemplaren verkocht. Continue reading

FRANCESCO CAVALLI EN DE VENETIAANSE BAROK

In de reeks uitgaven boek + cd verscheen bij het Label Ricercar een keuze van aria’ en duetten uit Venetiaanse opera’s (favola, dramma of festa) van Francesco Cavalli (1602-1676). Een ontdekking.

Bibliotheca Nazionale Marciana

Als u in Venetië tussen de Campanile van de San Marco-basiliek en de kade bij de monding van het Canal Grande in de Baai van San Marco wandelt, komt u bij de Piazza San Marco aan de Biblioteca Nazionale Marciana. Aangaande muziekhandschriften bewaart men daar o.a. een Missale romanum van de basiliek van San Marco uit de 14de eeuw, een Engels Psalterium uit de 13de eeuw, missen van Giovanni Rossi en een verzameling Venetiaanse opera’s. Tot die verzameling behoren 27 opera’s van Francesco Cavalli. Continue reading

Ontdek Giovanni Battista Costanzi

Inventiviteit en virtuositeit

Na een cd met cello sonaten van Giovanni Battista Costanzi (Glossa), bewijst cellist en componist Giovanni Sollima (°1962) uit Palermo nu met zijn nieuwe cd verder, in welke mate Costanzi, een tot op heden verwaarloosde componist, een belangrijke figuur is geweest in de periode tussen barok en klassiek. Met deze nieuwe opname van Costanzi’s “Sinfonie per violoncello” uitgebracht door Glossa, laat Sollima opnieuw de melodieuze inventiviteit en harmonische vrijheid horen die Costanzi combineerde met virtuositeit. Continue reading

Generaal Erich Ludendorff

Dr. Perry Pierik verdiepte zich lange tijd in het leven van deze omstreden ideoloog en generaal. Nu is er zijn boek. Hitler dook niet uit het niets op. De minder bekende maar heel belangrijke jaren ’20 van Hitler waren in werkelijkheid het dictaat van…Erich Ludendorff.

Sterkste man van rechts

De biografieën over Erich Ludendorff (1865-1937) stoppen bij het jaar 1918, het einde van de Eerste Wereldoorlog. Dit is onterecht want Ludendorff ontwikkelde zich tussen 1915 en 1925 tot de sterkste man van rechts die naar een conservatief-militair-autoritair regime streefde. Hij was niet alleen de belangrijke veldheer die met von Hindenburg het opperbevel voerde, hij was na de Eerste Wereldoorlog ook de belangrijkste vijand van de extreem linkse Republiek van Weimar. Ludendorff had berekend dat het Duitse leger tijdens de duur van een wapenstilstand kon hergroeperen en in het voorjaar van 1919 opnieuw in de aanval kon gaan. Continue reading

H.S.Chamberlain, wegbereider van de nazi ideologie

Onbekend en miskend

De naam Houson Stewart Chamberlain (1855-1927) is onbekend en deels miskend. Zijn naam verschijnt bijna nog uitsluitend in de biografie van Wagner omdat Chamberlain met Eva (1867-1942) gehuwd was, het buitenechtelijk kind dat Wagner had met Cosmia Liszt die op dat ogenblik nog gehuwd was met Hans von Bülow. De villa die Chamberlain en Eva in Bayreuth bewoonden is vandaag het Jean-Paul-Museum. Over deze 19de -eeuwse antisemitische rassentheoreticus, pangermanist en wegbereider van het nationaalsocialisme verschenen nog maar weinig historische biografieën. Continue reading

Arcadische cantaten van Hasse

Pietro Metastasio en Johann Adolf Hasse in Wenen

Metastasio was de belangrijkste en meest productieve librettist van de 18de eeuw. Hij vestigde zich in 1730 in Wenen en produceerde er drama’s voor het keizerlijk theater. Hasse was van 1735 tot 1764, ‘Ober-Hofkapellmeister’ van de keurvorst, Friedrich August II van Saksen in Dresden (Saksen), het Firenze aan de Elbe. Hasse vestigde zich in 1764 in Wenen en werd er de lievelingscomponist van keizerin Maria Theresia. Metastasio (eigenlijk Pietro Antonio Domenico Bonaventura Trapassi, 1698-1782) en Hasse (1699-1783) werkten voor de eerste keer samen in Wenen. Vanaf dat moment bleven ze goede vrienden en Hasse toonzette vrijwel alle libretti van Metastasio. Maar het was niet enkel opera die hun aandacht kreeg. Beiden kwamen tegemoet aan de aristocratische voorkeur voor de huiselijke kamercantate, muzikale producties in particuliere woningen met prachtige muziek, waarmee de virtuoos zijn of haar verfijnde vocale vaardigheden kon laten horen. Continue reading

Motetten voor Ferdinando de’ Medici

Kapelmeester Perti

Giacomo Antonio Perti (1661-1756) was in de eerste helft van de 18de eeuw een belangrijke componist van de Bolognese school. De anderen waren Bassani, Berardi, Cazzati, Colonna, Corelli, Franceschini, Domenico Gabrielli, Jacchini, Torelli en vader en zoon Giovanni Battista en Tomaso Antonio Vitali. Van 1696 tot aan zijn dood was Perti als opvolger van Giovanni Paolo Colonna, kapelmeester van de Basiliek San Petronio in Bologna en had hij lange tijd de leiding van de Accademia Filarmonica di Bologna opgericht in 1666. De componisten van de Bolognese school waren aan beide instituten verbonden. Perti was ook de leraar van o.a. de violist Giuseppe Torelli en Giovanni Battista “padre” Martini. Continue reading

Integraal werk van Robert Schumann

Muzikaal Erfgoed

Robert Schumann (1810-1856) was één van de belangrijkste figuren van de Duitse romantiek. Samen met Felix Mendelssohn-Bartholdy bedacht hij, in het bijzonder in zijn Leipzigse periode (1828-1844), de stijl en de klank van het tijdperk. Zijn symfonieën en concerti, kamermuziek en liederen, en vooral zijn pianowerken behoren tot de belangrijkste composities van de Duitse 19de eeuw. Zijn oeuvre is dan ook een integraal onderdeel geworden van de Europese muziekcultuur. Continue reading

FRANZ LEHÁR, OPERETTE EN ONTKENNING IN WENEN

Er bestaan zo om en bij de dertien biografieën over Franz Lehár. Zes daarvan werden geschreven tussen 1930 en 1958. De meest recente is bij mijn weten deze van Paul Melchior, “Franz Lehár musical”, uitgegeven door Pascal Maurice in  Parijs in 2012. Het werd eigenlijk wel tijd dat er nog eens een boek geschreven werd over deze geniale componist en zeker in het Nederlands. Dat is nu gebeurd. Maar dat het zo’n schokkerend boek zou zijn, had niemand durven dromen. Het gaat immers over de  relatie die de bedenker van tal van hemelsmooie melodieën had tot het nazisme. Zeker lezen!

Verdeeld over negen beklijvende hoofdstukken vertelt de auteur in een bijzonder vlot lezende stijl over de vooraanstaande plaats die Franz Lehár (1870-1948) als alom geprezen en eminent componist innam tussen de meer dan muziek minnende nazi-kopstukken ten tijde van het Derde Rijk, Hitler in de eerste plaats. Jawel, het moest niet altijd Wagner zijn. Continue reading