Schitterende Klaviersonaten van Clementi door Stefan Chaplikov op het label Naxos.

Combineer het beste van Domenico Scarlatti met het beste van Mozart, en u heeft een Clementi Sonate. Pianist Stefan Chaplikov beseft dat als geen ander. Op deze sublieme cd staan Clementi’s Pianosonaten in C groot, op. 33, nr. 3 in C en nr. 2 in F, de Pianosonate op. 46 in Bes, en de Pianosonaten op. 25, nr. 1 in C en nr. 3 in Bes.

De in Rome geboren Muzio Clementi (1752-1832) werd tijdens zijn leven gevierd als de “Vader van de Pianoforte”. Hij was de zoon van een welvarende goudsmid en kreeg als kind uitgebreid muziekonderricht in orgel, piano, zang en contrapunt. Reeds op 9-jarige leeftijd werd hij organist van San Lorenzo in Dámaso in Rome. In 1766 vertrok hij op 14-jarige leeftijd naar Londen omdat hij er dankzij een mecenas, Sir Peter Beckford, opgeleid kon worden tot pianist en componist. Hij zou de rest van zijn leven in Engeland blijven wonen. Clementi was de stuwende kracht achter verschillende muziekuitgeverijen, onder andere die van Collard & Collard, en nam na een faillissement, de pianofabriek van Longman & Broderip over die hij tot bloei bracht.

Met een internationale reputatie als deze van Haydn, stond Muzio Clementi hoog aangeschreven door Beethoven. Zijn invloed als uitvoerder, uitgever en vernieuwer van muziek in het algemeen en van pianomuziek in het bijzonder, kon niet worden genegeerd. Beethovens contact met zijn collega-componist en pianist Clementi was een van de interessante contacten die Beethoven had met Londen. Engeland stond nl. aan de voorhoede van de ontwikkeling van de piano in de vroege jaren 1800. Clementi publiceerde de 4de symfonie, de Strijkkwartetten op.59, Coriolanus en de transcriptie van het Vioolconcerto voor piano en orkest. In 1807 reisde Clementi, persoonlijk naar Wenen om Beethoven te bezoeken, om een deal te bespreken over de transcriptie van het Vioolconcerto voor piano en orkest, bedoeld voor zijn uitgeverij.

Met zijn cadensen en oogverblindend virtuoos spel heeft de Sonate op. 33, nr. 3 bv., bijna het expressief bereik van een Pianoconcerto. De drie sonaten, op. 33, werden in 1794 in Londen uitgegeven door Longman en Broderip. De derde hiervan, de Sonate in C-groot, op. 33, nr. 3, kan letterlijk afgeleid zijn van een eerder gecomponeerd pianoconcerto, of het werk zijn waaruit een pianoconcert werd gearrangeerd. Het concerto werd ontdekt in een exemplaar uit 1796 van Johann Baptist Schenk. Het begint met een briljante sonatevormige beweging die eisen bevat voor virtuositeit, met de juiste plaats voor een cadens. De tweede van de drie bewegingen, gemarkeerd als Adagio e cantabile, con grand espressione in F, biedt een opera-aria die het Wenen van Mozart waardig zou zijn, met een korte cadenza. De sonate eindigt met een virtuoos rondo.

De Sonate in F, op. 33, nr. 2, biedt ook mogelijkheden voor technische weergave, met het gebruik van octaven en de occasionele reeksen-loopjes van tertsen. Het begint met een langzame introductie, gevolgd door een contrasterend Allegro con fuoco. De tweede deel, Presto legato assai, is opnieuw bezet met toonladderfiguren, in tegenstelling tot het sostenuto hoofdthema. Het was na zo’n 15 jaar, na zijn laatste publicatie van sonaten, dat Clementi in 1820 zijn Sonate in Bes, op. 46 publiceerde, die hij opdroeg aan de pianist Friedrich Kalkbrenner. Het eerste deel begint met een langzame introductie, gevolgd door een snel Allegro con brio. Het hele werk werd gecomponeerd in de klassieke stijl waarvan Kalkbrenner zichzelf de laatste meester noemde. Het tweede deel, Adagio cantabile en sostenuto in E, extra gemerkt Semper legato, leidt tot een laatste Allegro con fuoco, waarvan de gedreven snelheid slechts af en toe wordt onderbroken voor adempauzes of omwille van een dramatisch effect. Dit is klaviermuziek om uw vingers bij af te likken, zeker wanneer ze gespeeld wordt met de technische beheersing, transparantie, velociteit en warme, volumineuze aanslag van Stefan Chaplikov. Schitterend. Warm aanbevolen!

Stefan Chaplikov (foto), geboren in Plovdiv in Bulgarije, begon zijn studie bij Elena Velcheva en maakte zijn concertdebuut in Sofia op elfjarige leeftijd als solist met het Sofia Soloists kamerensemble. Hij studeerde aan het Conservatorium van Parijs bij Michell Béroff en was een “Rebanks Family Fellow” aan de Glenn Gould School onder de voogdij van John Perry. Hij ontving een Artist Diploma aan de Yale School of Music, waar hij bij Peter Frankl studeerde, en is nu een doctoraatsstudent in Leon Fleishers studio aan het Peabody Institute van de Johns Hopkins University. Zijn carrière als pianist heeft hem naar verschillende plaatsen in Europa en Noord-Amerika gebracht. Recente hoogtepunten waren zijn uitvoering van Beethovens Pianoconcert nr. 4 met het Plovdiv Philharmonic Orchestra o.l.v. Dian Chobanov, en de opname van de cd “Brahms: Variations”, een “CD Conservatoire National Supérieur de Musique et de Danse de Paris”, opgenomen in de reeks ‘Jonge solisten’ van het Conservatorium van Parijs.

CLEMENTI Keyboard Sonatas, Op. 25, Nos. 1 and 3, Op. 33, Nos. 2 and 3, Op. 46 Stefan Chaplikov cd Naxos 8.573712