Bachs Brandenburgse Concerten door “Zefiro” en Alfredo Bernardini op het label ARCANA. Meesterlijk!

Relativeer de naam “Brandenburgse concerten”, want die benaming komt niet van Bach maar van Phillipp Spitta in zijn Bach biografie uit 1879. Concentreer u bij het luisteren op de blazers, vanuit op Bachs eigen Franse omschrijving uit 1721, nl. “Six Concerts avec plusieurs instruments” die Zefiro, gezien hun magistrale (solistische) uitvoering, heel goed heeft begrepen en heel nauwgezet volgt. Schitterend!

Na de veelgeprezen cd met Bachs drie rijkelijk georkestreerde Ouvertures (Gramophone Editor’s Choice – op de shortlist voor de Gramophone Awards 2017 en opgenomen in de Top 10 van recente Bach-opnames), straalt Zefiro nu met de beroemde ‘Concerts avec plusieurs-instrumenten’, die caleidoscoop van klankkleuren die hen bijna op maat en op het lijf geschreven lijkt te zijn om de opvallende kwaliteiten van dit heel bijzonder ensemble te benadrukken. Zefiro werd opgericht door de drie blazers, Alfredo Bernardini en Paolo en Alberto Grazzi. Dankzij de ervaring opgedaan in talloze uitvoeringen en opnamen met leidende dirigenten en ensembles, maar ook door grondig onderzoek naar de meest geschikte instrumenten en toonhoogte (398 Hz, dat wil zeggen de ‘authentieke’, Franse stemming), straalt deze gloednieuwe opname immens veel levendigheid, flair en professionele kennis uit, uitgevoerd door enkele van de grootste namen in de barokke muziekscene, Cecilia Bernardini, Gabriele Cassone, Francesco Corti, Lorenz Duftschmid, Marcello Gatti, Gaetano Nasillo en Dorothee Oberlinger. Ook opgenomen  is de meer intieme suite met fluit (BWV 1067).

Net als veel van Bachs cycli, zoals de Goldberg Variaties of het Wohltemperierte Klavier, vormen ook de Brandenburgse concerten een meesterlijke bloemlezing en demonstratie van alle denkbare mogelijkheden die inherent waren aan de specifieke, muzikale vorm. Elk van deze zes concerti vraagt nl. om een andere combinatie van solisten onder de koperblazers, de strijkers, de rietblazers en de houtblazers, de vier groepen van de toenmalige “Stadtpfeifer”. Omdat de Brandenburgse Concerten nooit bedoeld waren om te worden uitgevoerd als een continue reeks, is hun volgorde van weinig belang.

Het strijken, in letterlijke muzikale betekenis van het woord is imponerend (bv. in de nrs.3 & 6) en de klank van de solo’s onder de strijkers is zelfverzekerd en gemoedelijk en straalt overtuigende rust uit. Bachs bij momenten hartelijke thema’s (bv. in de finale  van nr.6) klinken innemend en de dialogen onder de solisten (bv. in het Affettuoso uit nr.5 en in het Adagio uit nr.1) getuigen, door het beschouwende tussen viool en hobo’s, van een zelden gehoorde pastorale rust. Zalig. Het fraseren en nuanceren van het  dansante (bv. in de finale van nr. 5) klinkt fris en werkt aanstekelijk, en hun uitvoering van het beroemd Allegro uit nr.4 is door de dialogerende speelwijze, guitig en speels. Het openings allegro en het finale allegro assai uit het 2de Brandenburgs concert heb ik zelden zo licht en transparant weten klinken als hier, concerterend met de solo viool en de solo fluit. Hemels.

De natuurhoorns geven in het indrukwekkend 1ste Brandenburgs concert, de muziek hun volle glans en bronstige klank van het woud en de fauna, verbonden aan de jacht. Geen enkele binnenstem gaat verloren. Expressie, ritme, balans en declamatie zijn optimaal en het samenspel is ronduit perfect. Meesterlijk. Niet te missen.

De Italiaanse hoboïst Alfredo Bernardini (°1961) kwam in 1981 naar Nederland om zich te specialiseren in barokhobo en oude muziek. In 1987 behaalde hij zijn diploma uitvoerend musicus aan het Koninklijk Conservatorium te Den Haag. Bernardini speelde concerten overal in Europa, de Verenigde Staten, Japan, China, Israël, Egypte, Zuid Amerika en Australïe, als lid of gast van vooraanstaande barokensembles of orkesten, zoals Hesperion XX, Le Concert des Nations, La Petite Bande, Freiburger Barockorchester, The English Concert, Bach Collegium Japan en The Amsterdam Baroque Orchestra. In 1989 richtte hij samen met de broers Paolo (hobo) en Alberto Grazzi (fagot), het Ensemble “Zefiro” op.

Johann Sebastian Bach Brandenburg Concertos Zefiro Alfredo Bernardini cd ARCANA A452