Jim van der Meer Mohr “Zeeuwse portretten uit de achttiende eeuw”, een tentoonstelling in Zierikzee en alweer een rijk geïllustreerde uitgave van WBooks. | Stretto – Magazine voor kunst, geschiedenis, filosofie, literatuur en muziek.

In samenwerking met het magnifiek Stadhuismuseum Zierikzee, in de gemeente Schouwen-Duiveland in de Nederlandse provincie Zeeland, verscheen een nieuw deel in de bijzonder mooie reeks, “Zeeuwse meesters”. Eerder verschenen in de reeks o.a. de schilders, “Franchoys Ryckhals” en “Arnoldus van Anthonissen”, “Portretten door Zeeuwse meesters uit de Gouden Eeuw” en “Stillevens door Zeeuwse meesters uit de Gouden Eeuw”. De tentoonstelling in Stadhuismuseum Zierikzee en het boek tonen nu aantrekkelijke, Zeeuwse portretten uit de 18de eeuw. Een ontdekking!

In de collectie van het Zeeuws Museum en het Zeeuws Genootschap bevinden zich een kleine 300 portretten van Zeeuwen uit de 16^de – tot de 20^ste eeuw. Uit die tijd is wel een groot aantal portretten bewaard gebleven, maar niet eerder werd er zo uitgebreid over geschreven. Dit boek geeft voor het eerst een goed overzicht van de portretschilders, die in de 18de eeuw in Zeeland actief waren en de Zeeuwen die ze hebben uitgebeeld.

Tot het laatste kwart van de 18^de eeuw waren er echter bijna geen lokale portrettisten die de grote vraag naar portretten bedienden. Men liet zich dan ook niet alleen in Zeeland portretteren, maar bv. ook als men voor zaken in Den Haag was of als men ergens op familiebezoek was. Eén enkele kunstenaar als Dirk Vlietlandt vervulde in de eerste helft van de 18^de eeuw, wat portretopdrachten.

Om in de grote vraag naar portretten te voorzien kwam Philip van Dijk (1683-1753), afkomstig uit Den Haag, in 1708 vanuit Amsterdam naar Middelburg, waar hij tien jaar bleef. Begin jaren ’50, verbleef Jan Palthe (1717-1769) uit Leiden korte tijd in Zeeland en in het midden van de 18^de eeuw vestigde de uit Duitsland afkomstige Jean Appelius (1721-na 1790) en Aert Schouman uit Den Haag, zich in Zeeland. Pas in het laatste kwart van de 18^de eeuw waren er lokale portrettisten als Abraham Meertens (1747-1823), Jacob Perkois (1756-1804), Jan Pieter Bourjé (1774-1834) uit Middelburg en Thomas Gaal (1739-1817).

Families als Boddaert, Van Citters, Hurgronje (later Snouck Hurgronje), Van der Mandere, Ockersse, Radermacher, Schorer en Steengracht behoorden tot de opdrachtgevers van de bewaard gebleven portretten. De tentoonstelling toont werken uit de collecties van Kasteel Duivenvoorde, Kasteel Keukenhof, Museum De Lakenhal, de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, het Zeeuws Museum, het Zeeuws Genootschap, het Zeeuws Archief, en van particulieren. Veel van deze portretten zijn zelden voor het publiek te zien.

Tussen de hoofdstukken “De eerste decennia van de 18de eeuw” en “De tweede helft van de 18de eeuw”, verneemt u in het boek alles over portretten van Zeeuwen buiten Zeeland, typisch Zeeuwse kwartierwapens (de vlakkenverdelingen op een schild), Philip van Dijk (1683-1753), Jan Palthe (1717-1769) en Jean Henry Appelius (1721-na 1790). Het boek besluit met een hoofdstuk over het regentenportret.

Jim van der Meer Mohr (1956), Ridder in de Orde van Oranje-Nassau, studeerde aan de Universiteit van Utrecht. Hij is actief als een bekend, zelfstandig Fine Art Consultant, Register-Taxateur VRT en publicist. Als expert van oude meesters is hij regelmatig te zien in het televisieprogramma, “Tussen Kunst & Kitsch”. Van hem verscheen in 2022,“De schilders van West-Friesland” en in 2024, “Het Nederlandse stads- en dorpsgezicht 1550-2000”.