Het MOU onthult de rijke geschiedenis van Oudenaarde, een mooie stad in de Belgische provincie Oost-Vlaanderen, omringd door magnifieke natuurgebieden. Van de 15de – tot de 18de eeuw was Oudenaarde aan de Schelde beroemd om haar wandtapijtkunst. Vooral in de 16de eeuw beleefde de productie en de wereldwijde export van wandtapijten gouden tijden. Naast Antwerpen, Brussel, Gent en Brugge was Oudenaarde nl. een van de belangrijkste centra van de tapijtindustrie. In één van de mooiste stadhuizen in Vlaanderen, een parel van laatgotische architectuur, omringd door de heuvels van de Vlaamse Ardennen, is het “MOU” (Museum Oudenaarde) gevestigd.
De 18 Oudenaardse wandtapijten bevinden zich in de aanpalende 14de-eeuwse lakenhal van het stadhuis. Onder het majestueus dakgebinte of zolderkap van de hal, gebouwd omstreeks 1300, waarin men laken verhandelde en bewaarde, is daarenboven een schitterende collectie zilveren smeedkunst (foto) te zien.
Het stadhuis (foto’s) zelf biedt de schepenzaal met de historische en koninklijke portretgalerij, de grote ontvangstzaal of volkszaal met historische muurschilderingen, de voogdenkamer met 18de-eeuwe archiefkasten, de weegkamer of stadswaag en een kapel waarin een restauratieatelier gevestigd is. Door de schaarse lichtinval opdat het laken destijds zo weinig mogelijk zou verkleuren, is de lakenhal uitermate geschikt om de fragiele wandtapijten bij diffuus licht te exposeren.
Oudenaarde, het Land van Aalst, Geraardsbergen of Edingen waren bekend om hun zogenaamde ‘verdures’, wandtapijten met als achtergrond decoratief loofwerk. Een speciaal type van verdures waren de millefleurs-tapijten met loofwerk bestaande uit bloemen.
In tegenstelling tot figuratieve wandtapijten, vertelden decoratieve wandtapijten niet echt een verhaal. Je ziet er bestaande en mythologische dieren, virtuoos verwerkt tussen planten (‘groenwerk’, ‘verdure’, ‘bosschage’ of ‘feuillage’), versierd met ‘grotesken’. Figuratieve wandtapijten stellen verhalen met personages uit het Oude Testament of de Grieks-Romeinse mythologie en geschiedenis voor.
“De Geschiedenis van Odysseus”, “Hector maakt zich klaar voor zijn gevecht met Achilles” uit de geschiedenis van Troje en 3 wandtapijten, die de geschiedenis van Alexander de Grote (foto) voorstellen behoren tot de meest kwaliteitsvolle tapijten van Oudenaarde. De reeks wandtapijten “De Geschiedenis van Alexander” (1580-1590) werd door de stad Oudenaarde geschonken aan de zoon van Margaretha van Parma en Ottavio Farnese, Alexander Farnese (foto), hertog van Parma en landvoogd der Nederlanden, ter gelegenheid van zijn plechtige intrede.
Als tussenvorm waren er ook decoratieve wandtapijten met veel groenwerk, in combinatie met de voorstelling van een verhaal-met-personages. Veel wevers in Oudenaarde en in andere centra leverden trouwens beide genres. In de loop van de 18de eeuw nam het aantal Oudenaardse wevers af en werd het wandtapijt stilaan vervangen door o.a. papieren en zijden behang en ingevoerd damast.
Het MOU bezit ook een rijke en gevarieerde zilvercollectie, één van de grootste zilvercollecties in Vlaanderen. De Oudenaardse edelsmeedkunst bloeide nl. ongeveer gelijktijdig met de wandtapijtennijverheid (16de -18de eeuw). De Europese collectie biedt een overzicht van 16de, 17de en 18de -eeuws gebruiks- en pronkzilver, met een grote diversiteit aan pronkbekers, schertsbekers, gildebekers, bekers in de vorm van dieren en bekers waarin exotische materialen verwerkt zijn.
In de 16de en 17de eeuw ontstonden de kunstkabinetten of rariteitenkabinetten, verzamelingen van rariteiten of zeldzame objecten van vorsten, edelen en geleerden. Exotische schelpen, koralen, neushoornhoorn, schildpadpantsers en kokosnoten in zilveren monturen sierden de kunstkabinetten. Tot de Oudenaardse collectie behoren o.a. een kokosnootbeker, een nautilusschelpbeker, een kruitpoederfles (foto) waarvan het lichaam een schildpad is, gemonteerd chinees porselein en ivoren drinkkannen.
Een absoluut hoogtepunt is een feestelijk gedekte tafel met gebruikszilver uit de 18de eeuw. De verfijnde eetcultuur en de nieuwe tafelcultuur vereisten nieuwe terrines voor vlees of soep, schotels, sauskommen, olie- en azijnstellen, karafhouders, strooibussen, mosterdpotten, koelemmers, waterketels, kandelaars, tafelkomforen, allerlei schaaltjes, broodmanden en bestek.
Het museum bestaat uit 4 niveau’s. Op het gelijkvloers, de “Benedenlakenhalle”, bevinden zich de Stadswaag, een filmzaal en een expositieruimte. Op 3 niveau’s, de “Bovenlakenhalle”, “Kapellekamer” en “Oppervoogdenkamer en Zaal Margaretha van Parma”, kan u de Oudenaardse decoratieve en figuratieve wandtapijten bewonderen. De “Oppervoogdenkamer” op Niveau 3 bevat daarenboven de “Wunderkammer”. Op niveau 4 bevindt zich de Oude smidse en de “Grote zilverzaal” met het magistraal, profaan zilver, sedert 1994 in legaat van de brandstoffenhandelaar, wijlen Ernest de Boever en zijn Griekse echtgenote Hélène Alligoridès. Ook de grond waar zich nu de archeologische site van Ename (foto) bevindt, de bewaarde grondvesten van de 11de -eeuwse Ottoonse burcht, de handelsnederzetting en de Sint-Salvator-Benedictijnenabdij. was eigendom van Ernest de Boever.
Ontdek naast uw bezoek aan het Museum, het innemend mooi Begijnhof (foto’s), het “Vleeshuis” (nu bibliotheek) (foto), een 18de -eeuws gebouw op de Markt, het beeldhouwwerk, het orgel, schilderijen en wandtapijten (met beiaardspel) in de Collegiale Sint-Walburgakerk (foto), en bezoek de 13de -eeuwse Onze-Lieve-Vrouwekerk van Pamele (foto), plechtig gelegen aan de rechteroever van de imposante Schelde, een typisch voorbeeld van “Scheldegotiek” (“gothique tournaisien” of “Doornikse gotiek”), de regionale vroeg gotische of romaans-gotische overgangsbouwstijl in Vlaanderen.
In de Pamelewijk, kan u overigens ook in het statige, 17de eeuws “Huis Lalaing” (foto), het museum en het restauratieatelier bezoeken. In het atelier worden de historische wandtapijten nl. op basis van een bijzondere, wetenschappelijke methode behandeld om ze optimaal te kunnen bewaren.
MOU Museum Oudenaarde
Stadhuis, Markt 1 – 9700 Oudenaarde
055 31 72 51
mou@oudenaarde.be
