Ontdek, “Morten Lauridsen, Lux Aeterna / Jake Runestad, Earth Symphony”, Live door het Chor des Bayerischen Rundfunks en het Münchener Rundfunkorchester o.l.v. Josef R. Olefirowicz, op het label BR Klassik. 

Deze productie, opgenomen in de Herz-Jesu-Kirche in München, is gewijd aan het werk van twee Amerikaanse componisten. Het Rundfunkorkest München en het Koor van de Beierse Rundfunk onder leiding van Joseph R. Olefirowitz brengen op deze cd nl. twee hedendaagse, tonale koorwerken, “Lux Aeterna” voor koor en kamerorkest van Morten Lauridsen (1943) en “Earth Symphony” voor koor en orkest van Jake Runestad (1986). Jake Runestads “Earth Symphony” geeft uiting aan de stem van de aarde, terwijl Morten Lauridsens “Lux Aeterna”, Brahmsiaanse troost biedt.

Morten Lauridsen (1943) groeide op in Portland, Oregon, als zoon van Deense immigranten. De Songs van Jerome Kern, Cole Porter en Richard Rodgers waren zeer aanwezig in zijn gezin. Hij studeerde aanvankelijk Engels en geschiedenis en werkte als brandweerman (“Forest Service firefighter”). Daarna richtte hij zich volledig op de muziek en verhuisde naar de University of Southern California, waar hij na zijn afstuderen, muziektheorie doceerde en later hoogleraar compositie werd. Als componist van voornamelijk vocale muziek ontving hij vele prijzen, waaronder de National Medal of Arts in 2007. Vooral zijn koorwerk “O magnum mysterium” (1994) is de laatste jaren uitgegroeid tot een van de meest uitgevoerde, hedendaagse koorwerken.

Van 1994 tot 2001 was hij composer in residence bij het Los Angeles Master Chorale, een van de toonaangevende professionele koren in de VS. Speciaal voor dit koor componeerde Lauridsen in 1997, “Lux Aeterna”. Alle vijf delen van zijn cyclus verwijzen naar het “Eeuwig Licht”. Terwijl Lauridsen de onderliggende liturgische teksten op muziek zette, was zijn moeder  stervende, maar de woorden over licht als universeel symbool van alomvattende verlichting boden hem troost. De componist combineerde liturgische teksten, waaronder het introitus uit het Requiem, psalm 23 en het Agnus Dei, tot een meditatieve cyclus.

Zijn muzikale taal, grotendeels geïnspireerd door renaissancepolyfonie maar met een opvallende Brahmsiaanse kleur, blijft altijd transparant en eenvoudig in zijn emotionaliteit. Wat in deze opname bijzonder overtuigend is, is de sereniteit. Dirigent Olefirowicz laat de muziek ademen en geeft haar ruimte en het koor van de Beierse Omroep zingt met een vocale balans die het midden houdt tussen structurele helderheid en troostende warmte. Vooral in “O nata lux”, weten de zangers het moment tussen stilte en klank weer te geven. Het Münchener Radio Orchester, in kamermuziekverband, ondersteunt zonder ooit overheersend te worden en draagt bij aan de zoektocht naar het innerlijk licht. Lauridsen heeft zelf zijn compositie treffend beschreven: een intiem werk van stille sereniteit, gecentreerd rond een universeel symbool van hoop, geruststelling, goedheid en schittering.

Geboren in 1986 in Rockford, Illinois, groeide Jake Runestad op in een gezin waar veel gezongen werd. Er was ook een piano, waarop hij reeds tijdens zijn basisschooljaren, melodietjes begon te spelen en leerde Scott Joplins “The Entertainer” spelen. Van 2009 tot 2011, studeerde Runestad aan het Peabody Conservatory van de Johns Hopkins University, waarna hij al snel erkenning kreeg, vooral als componist van koormuziek.

Zijn oeuvre omvat weliswaar ook opera’s, orkestwerken en kamermuziek. Hij ontving opdrachten van o.a. de Washington National Opera, het vocaal ensemble VOCES8 en het Swedish Radio Symphony Orchestra. Zijn eerste album, “The Hope of Loving” (foto), werd meteen genomineerd voor een Grammy Award. Als fervent bergbeklimmer en kampeerder is de natuur zijn grote inspiratiebron.

In zijn “Earth Symphony”, gecomponeerd in 2022, in opdracht van “True Concord Voices & Orchestra”, die een Emmy Award ontving, krijgt Moeder Aarde zelf een stem. De vijf onderling verbonden delen gaan over haar vernietiging, haar verdriet, haar genezing, maar ook over haar hoop voor de mensheid. Runestad staat bekend om zijn directe muzikale taal en thematische helderheid. Zijn Symfonie voor koor, solisten en orkest brengt op teksten van de dichter en installation artist, Todd Boss (1968) (foto) de stem van de aarde zelf tot leven. Het gaat over vernietiging en hoop, over woede en vergeving.

Runestads muziek is minder contemplatief dan die van Lauridsen. Ze is dramatischer, ritmisch veeleisender en emotioneel directer. Hier worden koor en orkest meegesleurd in een dialogische draaikolk met geschreeuw, smeekbeden en verzoeken. In sommige passages stuwen de wisselende timbres van het orkest met explosieve kracht vooruit, op andere momenten zinkt het bijna terug in stilte, alsof de natuur zelf ademhaalt. In het “Lament” klinkt heel verrassend Purcells “Dido’s lament” (“Remember me”) in een orkestratie van Runestad zelf.

Joseph R. Olefirowicz (1972) werd geboren in Methuen, nabij Boston. Na het behalen van zijn diploma directie aan het Ithaca College, kwam hij naar Europa als orkestlid van de Europese tournee van Bernsteins “On the Town”,  gevolgd door een benoeming tot adjunct-dirigent van het Capitol Theater in Düsseldorf en zijn debuut in 1995 bij het Oswego Opera Theatre in New York, waar hij Menotti’s “Medium” en Schumans “The Mighty Casey” dirigeerde. Kort daarna werd hij benoemd tot chef-dirigent van muziektheaters in Bochum, Stuttgart en Berlijn. In 2003, maakte hij zijn Europees operadebuut als dirigent van Cherubini’s “Lodoïska” en later Verdi’s “Aïda” bij de Opera van Nordhausen, waarna hij de functie van Eerste Kappellmeister bekleedde. Hij leidde tevens het “Loh-Orchester Sondershausen” in een breed repertoire aan opera, operette, muziektheater, ballet en symfonische literatuur.

Tracklist:

Morten Lauridsen: Lux aeterna

Introitus

In te, Domine, speravi

O nata lux

Veni, Sancte Spiritus

Agnus Dei – Lux aeterna

Jake Runestad: Earth Symphony

Evolution 

Ambition (Streben)   

Destruction (Zerstörung)   

Lament (Klage) 

Recovery (Genesung)

Morten Lauridsen Lux Aeterna Jake Runestad Earth Symphony Chor des Bayerischen Rundfunks Münchener Rundfunkorchester Josef R. Olefirowicz cd BR Klassik 900355