


De wereldwijd geliefde Chloe Chua keert terug naar Pentatone met alle vioolconcerti van Mozart, een project dat begon toen ze nog maar 15 jaar oud was. Op het programma staan ook Mozarts Rondo in Bes, KV 269 en het Rondo in C, KV 373, het Adagio in E, K. 261, en de meesterlijke Sinfonia Concertante voor viool, altviool en orkest in Es, KV 364, uitgevoerd met de uitmuntende, jonge, Chinese violist, Ziyu He op altviool, die in 2016, op 16-jarige leeftijd, de Yehudi Menuhin Competition won.

Mozart was 19 jaar toen hij, tussen april en december 1775, vijf charmante, galante en onderhoudende Vioolconcerti componeerde. Mozart was zelfs niet eens 15 jaar toen hij begon met het componeren van muziek voor viool en strijkers die op recepties in Salzburg gespeeld werd als achtergrondmuziek. Een onverzadigbare drang tot onafhankelijkheid zou er weliswaar toe leiden, dat het genie van de jonge componist, openlijk, muzikale vormen zou uitdagen en innoveren met humor en frivoliteit.
Mozarts Vioolconcerto nr. 1 in Bes, K. 207, zou oorspronkelijk zijn gecomponeerd in 1775, toen hij 19 was, samen met de andere vier volledig authentieke Vioolconcerti. Analyse van het handschrift en van het papier waarop het concerto werd genoteerd, suggereren weliswaar dat de feitelijke datum van compositie 1773 zou kunnen zijn. Het concerto heeft de gebruikelijke snel-langzaam-snel structuur en steekt vol schitterend passagewerk met loopjes van zestiende noten. Het Adagio in E, K. 261, voor viool en een ensemble bestaande uit twee fluiten, twee hoorns en strijkers, werd in 1776 gecomponeerd. Het was waarschijnlijk een vervangingsdeel voor het oorspronkelijk langzaam deel van Mozarts Vioolconcerto nr. 5 in A. Het Rondo in C voor viool en orkest , K. 373, werd in april 1781 gecomponeerd. Dit rondo voor viool solo, twee hobo’s, twee hoorns en strijkers, werd weliswaar 5 jaar na de vijf genummerde vioolconcerti gecomponeerd. Er wordt aangenomen dat Mozart ook het rondo K. 269 op aanbeveling van de Salzburgse violist ,Antonio Brunetti componeerde, bedoeld als vervanging van de finale bewegingen. 
Antonio Brunetti (1744-1786) was een Italiaanse violist, geboren in Napels. In 1776 verving hij Mozart in het hof orkest van graaf Hieronymus von Colloredo in Salzburg nadat Mozart afstand had gedaan van de plaats. In 1777 werd Brunetti concertmeester in Salzburg. Hij was de zoon van de componist Giovan Gualberto Brunetti maar anders is er weinig over zijn leven bekend. Hij was bevriend met Mozart, die voor hem componeerde. Hij werd echter ook in de brief van Mozart van 9 juli 1778 als een “volledig slechtopgeleide kerel” en in een latere (11 april 1781), als “die grove en smerige Brunetti beschouwd die een schande is voor zijn meester, voor zichzelf en voor het hele orkest”. In november 1778 trouwde hij met Maria Josepha Judith Lipp, dochter van de organist Franz Ignaz Lipp en schoonzus van Michael Haydn, bij wie hij eerder dat jaar een zoon had. Brunetti overleed in Salzburg.
Het Vioolconcerto nr. 2, twee maanden later dan het eerste gecomponeerd, toont alle kenmerken van de Franse galanterie. Het concerto is bijwijlen briljant en elegant met bij momenten, extra aandacht voor het orkest. Duidelijkheid en helderheid zijn hier de grootste troeven. Het Vioolconcerto nr. 3 in G, K. 216 werd gecomponeerd in Salzburg in 1775. Evenals de concerti nrs. 4 en nr. 5, wordt het gekenmerkt door de galante stijl die Mozart aanvulde met een onuitputtelijke, melodische vinding en diepgaande expressie. Het werk wordt in de correspondentie van Mozart, “Straßburg Concerto” genoemd vanwege “Straatsburg”, een zogenaamde populaire melodie in de finale, een soort van potpourri in Franse stijl.![]()
Het oorspronkelijk allegro steekt vol inventiviteit en energie en verzamelt verschillende thematische ideeën. Het eerste thema herneemt het ritornello uit de aria van Aminta “Aer tranquillo e dì sereni” uit Mozarts opera “Il re pastore”. Deze opera werd in 1775 besteld voor een bezoek van aartshertog Maximiliaan Frans, de jongste zoon van keizerin Maria Theresia, aan Salzburg. Nadat de 19-jarige Mozart er zes weken aan gewerkt had in het ouderlijk huis aan de voormalige Hannibalplatz in Salzburg, werd “Il rè pastore” in 1775 opgevoerd in het aartsbisschoppelijk paleis.
Twee andere thema’s volgen, de eerste toevertrouwd aan de houtblazers en de tweede aan de violen, die de orkestintroductie completeren. Pas op dit ogenblik maakt de solist zijn entree met het eerste thema, introduceert vervolgens nieuw materiaal, neemt virtuoos deel aan de ontwikkeling, en re-introduceert de orkestfinale. In de tweede beweging (Adagio) bereikt Mozart momenten van grote, lyrische vindingrijkheid en emotie die hij verkrijgt door de twee hobo’s te vervangen door twee fluiten en het gebruik van dempers voor de strijkers. Het eerste thema wordt gepresenteerd door het orkest en vervolgens overgenomen door de solist. Het tweede thema wordt geïntroduceerd door de viool en vervolgens samengevoegd in het orkest dat de beweging zacht beëindigt. Het finaal rondo is gecomponeerd met passages in verschillende ritmes. Het opent met een kenmerkend thema (Allegro) door het orkest, waaruit de naam “Straßburg” is afgeleid. De briljantste passages zijn voorbehouden voor de solist. De afsluiting van het concerto wordt niet overgelaten aan de solo viool, maar aan het gefluister van de hobo’s en hoorns.
Chloe Chua (2007) uit Singapore verwierf internationale bekendheid na het winnen van de gedeelde eerste prijs op de Yehudi Menuhin International Competition for Young Violinists in 2018 en won ook de eerste prijs op de 24e Andrea Postacchini Violin Competition, de derde prijs op de Zhuhai International Mozart Competition in 2017, en onderscheidingen op de Thailand International Strings Competition (Junior Category Grand Prize) en de Singapore National Piano & Violin Competition (eerste prijs, Junior 2017; derde prijs, Junior 2015). Haar verbluffende muzikaliteit heeft, ondanks haar jonge leeftijd, de harten van het publiek over de hele wereld veroverd. Haar optredens brachten haar naar concertzalen en bij orkesten in de Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk, Italië, Duitsland, Denemarken, Saoedi-Arabië, China, Thailand en Singapore, op festivals als het Copenhagen Summer Festival, New Virtuosi Queenswood Mastercourse, Atlanta Festival Academy en het Singapore Violin Festival.
Chloe was Artist-In-Residence van het Singapore Symphony Orchestra (SSO) tijdens de seizoenen 2022/23 en 2023/24 – de jongste artiest ooit in deze rol. Haar debuutalbum van The Four Seasons en Locatelli’s Harmonic Labyrinth op het bekroonde label Pentatone werd in het eerste jaar na release respectievelijk 1,6 miljoen keer gestreamd. Op vierjarige leeftijd begon Chloe haar vioolstudie aan de School of Young Talents van de Nanyang Academy of Fine Arts (NAFA) in Singapore, waar ze haar vaardigheden verfijnde onder begeleiding van Yin Ke.Chloe speelt op een Giovanni Battista Guadagnini uit Milaan, 1753, die ze genereus leende van de Rin Collection. Voor Chloë Chua heeft Mozarts muziek een speciale plaats in haar hart en is ze de uitdaging aangegaan om in de voetsporen te treden van zoveel legendarische violisten. In deze verfijnde en frisse interpretaties is haar diepe verbondenheid met de muziek, gecomponeerd door Mozart toen hij ongeveer haar leeftijd had, onmiskenbaar voelbaar. 
De uitmuntende violist Ziyu He (1999) was een van de jongste solisten bij de Wiener Philharmoniker toen hij in 2017 op 17-jarige leeftijd zijn debuut maakte bij dit wereldberoemde orkest onder leiding van Adam Fischer in de Musikverein. Het jaar daarvoor won hij zowel de Internationale Mozart-wedstrijd in Salzburg als de Yehudi Menuhin-wedstrijd en in 2014 werd hij uitgeroepen tot Eurovision Young Musician of the Year. Ziyu begon op vijfjarige leeftijd met vioolspelen bij Xiangrong Zhang in zijn geboorteland China. 
Op amper tienjarige leeftijd werd hij door Paul Roczek uitgenodigd om bij hem te studeren aan de Mozarteum Universiteit in Salzburg. Ziyu voltooide daar in de zomer van 2021 zijn master viool en begon aan een postdoctorale studie bij Benjamin Schmid en een master altviool bij Thomas Riebl, die hij in februari 2023 met onderscheiding afrondde. Hij bespeelt de “ex Rouse-Boughton” viool uit 1698 van Antonio Stradivari, die hij van de Oostenrijkse Nationale Bank heeft geleend, en een altviool van Giuseppe Guadagnini uit 1797, die hem door genereuze particuliere sponsors ter beschikking is gesteld.


Mozart Violin Concertos Chloe Chua Ziyu He Singapore Symphony Orchestra Hans Graf 3 cd Pentatone PTC5187420