“Wybrand de Geest, Meesterlijke portretten”, een prachtige tentoonstelling in het Fries Museum en een prachtuitgave van WBooks. | Stretto – Magazine voor kunst, geschiedenis, filosofie, literatuur en muziek.

Glanzend fluweel, ruisend brokaat, verfijnde kanten kragen en flonkerende juwelen, Wybrand de Geest (1592-1663/65), één van de belangrijkste portretschilders van de 17^de eeuw, schilderde als geen ander de glitter en glamour van de rijke high society en hun kinderen. Het Fries Museum laat dit najaar een grote tentoonstelling zien van de meesterlijke portretten van deze Friese kunstenaar. Maar, wie was deze schilder eigenlijk en hoe wist hij de ‘happy few’ van toen te frequenteren?

Wybrand Simonsz de Geest (foto) werd in 1592 in Leeuwarden geboren en werd opgeleid in Utrecht. Vandaar reisde de jonge schilder met zijn kunstenaarsvrienden via Den Bosch naar Parijs, Aix-en-Provence en per schip naar Rome, want iedere kunstenaar met een beetje ambitie moest in die tijd de antieke wereld toch met eigen ogen gezien hebben. Tijdens zijn buitenlandse reis verzamelde Wybrand een uniek album amicorum, een vriendenboek vol bijdragen van zijn vrienden en reisgenoten.

Na zijn reis naar het buitenland, keerde Wybrand rond 1620, voorgoed terug naar zijn geboortestad Leeuwarden, waar hij een bloeiende portretpraktijk opzette dankzij klanten uit de Friese adel, die hem portretopdrachten gaven. Hij schilderde bijvoorbeeld de levensgrote portretten van stadhouder Ernst Casimir van Nassau-Dietz en zijn vrouw Sophia Hedwig, de Friese voorouders van Koning Willem-Alexander. Maakten de Oranje stadhouders in Den Haag gebruik van beroemde portretschilders als Van Honthorst, Van Mierevelt en zelfs Rembrandt, deden de Friese Nassaus en de Friese landadel beroep op Wybrand de Geest.

Speciaal voor de grote tentoonstelling over Wybrand de Geest (1592-1663/65) hebben de Koninklijke Verzamelingen werk van de portretschilder laten restaureren. Het gaat om levensgrote schilderijen van de Friese stadhouder Ernst Casimir van Nassau-Dietz en zijn vrouw Sophia Hedwig van Brunswijk-Wolfenbüttel. De portretten schitteren nu in hun volle glorie in Leeuwarden. De restauratie was in handen van Lidwien Wösten. Door het verwijderen van oude vernislagen en eerdere overschilderingen ontdekte zij op het portret van Sophia Hedwig een indrukwekkend Perzisch tapijt. De schilderijen zijn straks voor het eerst van dichtbij te bekijken: gewoonlijk hangen ze op grote hoogte in de Oud Raadzaal van Koninklijk Paleis Amsterdam. Ook het portret van hun dochtertje Elisabeth Friso is in de tentoonstelling te bewonderen.

Bij de tentoonstelling over Wybrand de Geest verscheen een rijk geïllustreerd boek, waarin het omvangrijk oeuvre van de kunstenaar tot leven komt. Recent onderzoek bracht o.a. nieuwe inzichten over Wybrands eerste leermeester in Leeuwarden en zijn bloeiende praktijk in Leeuwarden sinds 1621, zijn opleiding bij Abraham Bloemaert en Paulus Moreelse in Utrecht, de Grand Tour naar Parijs en Rome en bevriende kunstenaars in zijn “Album Amicorum”. In deze biografie vol prachtige kleurenafbeeldingen en persoonlijke verhalen over zijn opdrachtgevers, komt het ongekend rijk oeuvre van De Geest en zijn schilderende nazaten tot leven. Het boek met teksten van Marlies Stoter, conservator oude kunst in het Fries Museum & Princessehof, Suzanne Rus, Anne-Marie Segeren, Marieke de Winkel, Piet Bakker, Yme Kuiper en Volker Manuth, is dan ook hét nieuw standaardwerk over Wybrand de Geest, pionier van de Friese schilderkunst en gevierd portretschilder van de Nassaus en de elite. Niet te missen!