De provincie Noord-Brabant bezit schitterende, al dan niet ingrijpend gerestaureerde en aangepaste kastelen en landhuizen, en een schat aan waardevolle huizen en interieurs, waarvan een groot deel weliswaar niet openbaar toegankelijk zijn en daarom niet of amper bekend zijn. Bepaalde zijn weliswaar wel opengestelde monumenten met parken en tuinen, een deel is nog in particuliere handen, en de meeste zijn van gemeenten of terrein beherende instellingen. Dit magnifiek boek is dé manier om al deze prominente panden te zien en te ontdekken.
Bij de stichting van het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden in 1815, werden op het grondgebied van het voormalig hertogdom Brabant, 3 provincies gevormd, Noord-Brabant, Antwerpen en Zuid-Brabant. Nadat België zich in 1830, afscheidde van het koninkrijk, bleef Noord-Brabant bij Nederland, terwijl de beide andere ‘Brabantse’ provincies, Belgisch grondgebied werden.
De 70! kastelen en huizen staan chronologisch gordend naar ouderdom, van de Middeleeuwen tot de 17de- en 18de- eeuw, en van de 19de t.e.m. de 20ste eeuw, van middeleeuwse interieurs zoals dat van “De Moriaan” (foto), het oudste bakstenen huis van ’s-Hertogenbosch, tot het huis van Roelof van Daalen (foto’s) in Bergeijk, het meesterwerk uit 1956-1958, van Gerrit Rietveld.
In dit prachtboek ontdekt u middeleeuwse kastelen als Croy, Helmond, Dussen en Heeswijk, het gotisch stadspaleis Markiezenhof (2 bovenste foto’s) in Bergen op Zoom en het renaissance paleis/kasteel van Breda (foto), maar ook landhuizen als “Bouvigne” met de prachtige kasteeltuinen (foto) op het gelijknamig landgoed ten zuiden van Breda, “Haanwijk” (foto), nabij Halder in de gemeente Sint-Michielsgestel, “Eyckenlust” (“Eikenlust”) in de buurt van het dorp Beek en Donk, “De Strijdhoef” (foto), oorspronkelijk een herenhuis uit 1761, in Udenhout, het huis “Zuidewijn” in Sprang-Capelle in de buurtschap Hooge Vaart, of het zeldzaam gaaf bewaard “Mastboomhuis” in Oud Gestel. Uit later tijd is het kasteel Heeze met zijn unieke stijlkamers en de badkamer uit het einde van de 18de eeuw een revelatie, en uit de late 19de eeuw, is het eclectisch “Huize De Beek” in Halsteren te ontdekken.
Ook uit de 20ste eeuw zijn er belangrijke huizen te ontdekken, bv. het landhuis “Zonnewende” in Moergestel, de woonhuizen van de architecten Josephus (Jos.) Bedaux in Goirle ten zuiden van Tilburg (foto), het uniek atelierhuis (foto’s) uit 1956, van Jan De Jong in de stijl van de Bossche School in Schaijk, of het huis “Naalden” uit 1978-1982, in Best, een compositie van volumes rondom een binnenhof, ”een proeve van architectonische ruimte” (Dom van der Laan) over maat, vorm en ruimte op basis van het plastisch getal, “het buiten in de ban van het binnen”, van de monnik-architect Dom Hans van der Laan (1904-1991), de grondlegger van de Bossche School, die vooral bekendheid verwierf door zijn unieke kerk en crypte van de Abdij Sint Benedictusberg (1956-1967) (foto) in Mamelis, nabij Vaals in het zuiden van de Nederlandse provincie Limburg.
Rijke interieurs van de kastelen als Heeze en Heeswijk (foto) staan tegenover de Spartaanse eenvoud van de Bossche School in Best en Schaijk. De ingetogen barokke huiskapel van huis Zuidewijn vindt een jongere rivaal in de door Frits Eschauzier (1889-1957) (Delftse School (ca. 1925-1955)), ingerichte kapel van Huis Soesterbeek (foto) in Nuenen, en het weelderig interieur van “Huizinge de Loet” in ’s-Hertogenbosch met zijn prachtige stadstuin, vindt een landelijk equivalent in landhuis Baest met het schitterend park. En dan is er uiteraard ook nog het uniek Landhuis “Mattemburgh” met park op de Brabantse Wal (foto’s).
Architectuurhistoricus Wies van Leeuwen en fotograaf Marc Bolsius legden al deze mooiste kastelen en unieke, voorname huizen, als zeldzaam en onbekend erfgoed, vast in woord en beeld. Niet te missen!
De mooiste kastelen en voorname huizen van Noord-Brabant, Wies van Leeuwen (tekst) Marc Bolsius (fotografie) 240 bladz. geïllustreerd uitg. Wbooks ISBN 9789462583535