


Van de Guldensporenslag tot Operatie Market Garden, van de zeeslag bij Kijkduin tot de slag bij Langemark, nemen vader en zoon Mart en Tom de Kruif, beiden militairen, u mee naar de frontlinies van de Lage Landen en vertellen over 12 bijzondere veldslagen. Ondanks veelvuldige Nederlandse en Belgische deelnames, zijn vele daarvan echter allang vergeten.

Dit is een boek over o.a. de vele veldslagen die de Fransen bv. hebben uitgevochten in België en de Lage Landen. Het is een boek over slimme strategieën en kleurrijke veldheren. Van Caesar tot Hitler en van Alva tot Napoleon, tussen rivieren, polders, heuvels en zeeën en op het snijvlak van machtige rijken en handelsroutes, werden veldslagen uitgevochten. “Als je alleen al in Charleroi zou staan en een cirkel van 50 kilometer om de stad trekt, heb je met gemak al tientallen veldslagen in bereik”, schrijven de auteurs.
De namen Waterloo, Nieuwpoort en de Guldensporenslag zijn bekend, zo stellen de auteurs. Maar, wat is er nu eigenlijk precies gebeurd in Waterloo, vragen ze zich af, wat was het belang van Nieuwpoort voor Nederland en met welke tactiek sleepten ambachtslieden een overwinning in de wacht tegen de keur van het Frans ridderleger in de Guldensporenslag? “Zonder Fleurus geen Waterloo en Nieuwpoort was slechts een voorproefje voor Neerwinden” zo lezen we.
Samen met historicus Théon Minten doken de presentatoren van de populaire podcast “Veldheren historisch” in vergeten én legendarische veldslagen. Met scherpe analyses, meeslepende anekdotes en een frisse blik leggen ze bloot waarom sommige gevechten uit het collectief geheugen verdwenen, terwijl andere zo mythisch werden dat ze een eigen leven gingen leiden.
De 12 besproken veldslagen zijn de Guldensporenslag (1302), de Slag bij Nieuwpoort (1600), de Zeeslag bij Kijkduin (1673) en de Slag bij Neerwinden (1693), de Slag bij Oudenaarde (1708) en de Slag bij Lafelt (1747), de Slag bij Fleurus (1794), en de Slag bij Waterloo (1815), de Tiendaagse Veldtocht (2–12 augustus 1831), de Slag bij Langemark (oktober 1914), de Slag om de Grebbeberg (1940) en de Slag bij Best (september, 1944).

De auteurs vertellen o.a. over een epische confrontatie tussen Vlaamse ambachtslieden en boeren en het Frans ridderleger als een zeldzame overwinning van het volk op de adel, tonen aan hoe de uitkomst bij Nieuwpoort, de toekomst van de jonge Nederlandse Republiek bepaalde, en beschrijven de gruwelijke realiteit van de “moderne” loopgravenoorlog. U leest verder over bv. een meesterzet van de Nederlandse admiraal, Michiel de Ruyter (foto), die het land redde van de totale ondergang, over hoe een mislukte oogst en de acties van een gebocheld genie tot de bloedigste slag uit de 17de eeuw leidden, over hoe leeuwen en tijgers vermengd raakten in de strijd en waar een dappere Nederlandse officier met een zwaard de Duitsers aanviel.
“Geschiedenis is ook komisch, fascinerend en relativerend”, zo lezen we. “Daarom hebben wij in het boek niet alleen geschreven hoe Napoleon Waterloo verloor, maar ook hoe Wellington de minnaressen van de keizer probeerde te versieren. Of dat je na Waterloo misschien moest oppassen met het eten van suiker”.

Elke veldslag wordt ingeleid door een introductie, waarin de historische politieke en militaire situatie wordt uitgelegd. Vervolgens wordt de veldslag uitgebreid beschreven en door middel van kaders wordt er extra historische diepgang toegevoegd. “De vergeten veldslagen van de Lage Landen” neemt je mee door duizend jaar militaire geschiedenis en de militaire strategie van de bevelhebbers. ‘De gevolgen van deze vergeten veldslagen zijn immers essentieel om de wereld en Europa, zeker in de geopolitieke context van vandaag, te begrijpen’, zo stellen de auteurs.


Mart de Kruif, Théon Minten, Tom de Kruif, De vergeten veldslagen van de Lage Landen 305 bladz. uitg. Lannoo ISBN 9789059960060