“Franz Schubert, Complete String Quartets, Trout Quintet & String Trios“, door het Leipziger Streichquartett op het label MDG. Eén van de allerbeste uitvoeringen ooit. Niet te missen!

Franz Schubert componeerde zijn eerste strijkkwartetten als veertienjarige en het was een genre dat hij tot in de laatste jaren van zijn leven zou blijven verkennen. Vijftien kwartetten van opmerkelijke originaliteit en betoverende lyriek, gingen de geschiedenis in en droegen tegelijk de erfenis van het klassiek tijdperk en een visie op de toekomst, gekenmerkt door de getijden van het leven, desillusie, ziekte, maar ook de bloei van een magistrale, muzikale geest. Naast de complete strijkkwartetten, het “Forellenkwintet” en de strijktrio’s, bevat de box ook Schuberts menuetten, Deutsche Tänze en “gemütliche” Ländler voor 2 violen.

Het Forellenkwintet, de populaire naam voor Schuberts Pianokwintet in A, D. 667, werd gecomponeerd in 1819, toen de componist pas 22 jaar oud was, maar werd pas in 1829 gepubliceerd, een jaar na zijn overlijden. In plaats van het gebruikelijk pianokwintet-ensemble van piano en strijkkwartet, componeerde Schubert zijn “Forellenkwintet” voor piano, viool, altviool, cello en contrabas. Volgens Schuberts vriend Albert Stadler was het gemodelleerd naar een arrangement van Johann Nepomuk Hummels toen populair Septet in re klein voor fluit, hobo, hoorn, altviool, cello, bas en piano, op. 74. Dat arrangement, met dezelfde, enigszins ongebruikelijke instrumentatie gekozen door Schubert, was nl. rond 1817, in Wenen gepubliceerd, slechts enkele jaren vóór de compositie van het Forellenkwintet. Schubert kwintet kan weliswaar ook beïnvloed zijn door Hummels Kwintet in es klein, op. 87. Het kwintet staat bekend als “De Forel” omdat het vierde deel een reeks variaties bevat op Schuberts lied “Die Forelle”. Hij componeerde het werk voor Sylvester Paumgartner, een rijke muziekmecenas en amateurcellist uit Steyr in Opper-Oostenrijk, die trouwens aan Schubert suggereerde een reeks variaties op het lied te componeren.

Deze uitgave is de meest complete collectie ooit opgenomen. Het Leipziger Kwartet heeft nl. een legendarisch status verworven met alle strijkkwartetten en fragmenten van Franz Schubert, zijn strijktrio’s en het beroemd Forellenkwintet met Christian Zacharias. De klank is uitstekend en de uitvoeringen zijn magnifiek. Ook om musicologische en artistieke redenen is deze uitgave van grote waarde. Talrijke fragmenten en vroege werken bieden nl. diepgaand inzicht in Schuberts compositorische ontwikkeling. Schuberts Kwartetten, het “Herzstück der Kammermusik”, worden stuk voor stuk virtuoos en prachtig gespeeld. Ze klinken fris en bijwijlen grappig en lyrisch. Schuberts latere kwartetten klinken daarentegen dramatischer en soms grimmig met smachtende wanhoop en een unieke, melancholische expressie. De uitvoeringen werden trouwens internationaal zeer geprezen. De opname is helder en vol akoestische natuurlijkheid.De fenomenale, Duitse pianist en dirigent, Christian Zacharias (1950), studeerde piano bij Irene Slavin in Karlsruhe en Vlado Perlemuter in Parijs. Hij behaalde in 1969 de tweede prijs op het Concours de Genève, werd in 1973 onderscheiden bij de Van Cliburn International Piano Competition, en won in 1975 de eerste prijs op het Concours Ravel in Parijs. Hierna begon hij een internationale carrière. Hij speelde kamermuziek met onder meer het Alban Berg Quartett, het Guarneri Quartet, Heinrich Shiff en Frank Zimmermann, en maakte vele plaatopnamen, waaronder in 1979, de 33 sonates van Domenico Scarlatti. Hij begon zijn carrière als dirigent in 1992 met het Orchestre de la Suisse Romande in Genève en maakte zijn debuut in de Verenigde Staten met het Los Angeles Philharmonic Orchestra. Ondertussen is hij artistiek leider van het Orchestre de Chambre de Lausanne en een belangrijke gastdirigent van het Göteborg Symfonie Orkest.

In zijn 35-jarige geschiedenis is het Leipziger Strijkkwartet uitgegroeid tot een van de meest gewilde en veelzijdige ensembles in zijn soort. Drie van de leden (het ensemble is opgericht in 1988), waren tot 1993 lid van het Leipziger Gewandhausorchester. Na intensieve studies bij Gerhard Bosse en Karl Suske in Leipzig, het Amadeus Kwartet in Londen en Keulen, Hatto Beyerle in Hannover en Walter Levin in Lübeck verlieten ze het orkest om zich uitsluitend aan kamermuziek te wijden. Sindsdien heeft het ensemble talloze internationale onderscheidingen en prijzen ontvangen.

In 1991 won het het prestigieuze ARD-Internationaal Muziekconcours in München en de Gebrüder-Buschprijs, het jaar daarop ontving het de Siemens Music Prize’s Advancement Award en ontving het beurzen van het Amadeus Scholarship Fund en de Kulturfonds Foundation. Meer dan 25 jaar lang presenteerde het ensemble zijn eigen concertreeks, “Pro Quatuor”, in Leipzig. Daarnaast heeft het ensemble een druk concertprogramma en regelmatige uitnodigingen voor gerenommeerde festivals in meer dan 40 landen in Europa, de VS en Zuid-Amerika, maar ook in Australië, Japan, Israël, Afrika en Azië. Langdurige samenwerkingen met muzikale partners zoals klarinettist Karl Leister, cellist Michael Sanderling, altviolisten Barbara Buntrock en Hartmut Rohde, pianisten Alfred Brendel, Menahem Pressler, Andreas Staier en Christian Zacharias, sopranen Juliane Banse en Christiane Oelze, bariton Olaf Bär en de “King of Klezmer”, Giora Feidman, hebben het repertoire van het ensemble al vele jaren verrijkt.

Inhoud:

Streichquartett Nr. 15 G-Dur op. 161 D 887

Trio für Violine, Viola und Violoncello Nr. 1 B-Dur D 471

Streichquartett (Fragment) D 2c

Streichquartett Nr. 13 a-moll op. 29 Nr. 1 D 804 “Rosamunde”

Streichquartett g-moll – B-Dur D 18

Ouvertüre B-Dur D 470 (Fragment)

Quintett für 2 Violinen, Viola und 2 Violoncelli C-Dur op. 163 D 956

Ouvertüre für Streichquartett c-moll D 8a

Satz (Fragment) D 3 (Version für Streichquartett)

Streichquartett Nr. 14 d-moll op. posth. D 810 “Der Tod und das Mädchen”

Menuett D-Dur D 86

5 Menuette und 5 Deutsche Tänze D 89 (Auszug)

Streichquartett Nr. 10 Es-Dur op. 125 Nr. 1 D 87

Satz für Quartettbesetzung c-moll D 103 (Fragment)

Grave – Allegro

Streichquartett D-Dur D 74

Streichquartett B-Dur D 36

Streichquartett Nr. 8 B-Dur op. posth. 168 D 112

Streichquartett D-Dur D 94

Streichquartett Nr. 9 g-moll op. posth. D 173

Streichquartett Nr. 12 c-moll D 703 “Quartettsatz”

Quartettsätze B-Dur D 68

Streichquartett C-Dur D 46

Ländler für 2 Violinen D-Dur D 354 Nr. 1-4 (Komische Ländler)

Streichquartett B-Dur D 68

Allegro maestoso (Erste Fassung)

Streichquartett E-Dur D 353

Streichquartett C-Dur D 32

Ouvertüre für Quintett c-moll D 8

Fragment D 87a

Quintett für Klavier, Violine, Viola, Violoncello und Bass A-Dur op. 114 D 667 “Forellenquintett”

Trio für Violine, Viola und Violoncello (Fragment) D 111a

Trio für Violine, Viola und Violoncello Nr. 2 B-Dur D 581

Franz Schubert Complete String Quartets Trout Quintet & String Trios, Christian Zacharias, piano Leipziger Streichquartett 10 cd MDG 307 2358-2