Stravinsky en Martinů waren gevestigde, internationale componisten toen ze deze werken voor viool componeerden. Ze reisden zowel door Europa als de Verenigde Staten, maar met het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog zouden ze vanwege hun afwijzing van het fascisme, uiteindelijk emigreren naar de V.S. In een tijdperk van hevige politieke onrust en culturele ontheemding vond elk van hen weliswaar een individuele benadering om de taal van de tonale muziek opnieuw uit te vinden zonder hun Midden-en Oost-Europese identiteit op te geven.

Bohuslav Martinů (1890-1959) speelde reeds als kind viool (foto). Hij speelde als violist bij de Tsjechische Filharmonie en het was de viool die hem naar Parijs bracht, de stad die hem betoverde en 17 jaar lang zijn thuis werd vooraleer de oorlog hem naar Amerika dreef. Meer dan eens was de viool zijn introductie tot de “high society” van de muziekwereld. Hij woonde van 1923 tot 1940 in Parijs en trouwde er in 1931 met de naaister Charlotte Quennehen uit Picardië. Eind jaren ’30, werd hij echter wanhopig verliefd op de componiste Vítězslava Kaprálová, die in Parijs studeerde. In 1940 overleed Vítězslava Kaprálová echter op 25-jarige leeftijd aan tuberculose.Aan het begin van de Tweede Wereldoorlog besloten Martinů en zijn vrouw meteen naar de Verenigde Staten te emigreren en vestigden zich in New York. De Koude Oorlog weerhield hen ervan om terug te keren naar het communistisch Tsjechië, dat deel was gaan uitmaken van het Oostblok. In 1952 werd Martinů Amerikaans staatsburger. In 1957 verlieten ze de Verenigde Staten om zich in Schönenberg nabij Bazel te vestigen. Martinů’s werk werd gecatalogiseerd door de Belgische musicoloog Harry Halbreich (H-nummer).

Martinů’s Vioolconcert nr. 1 werd gecomponeerd voor de gevierde in Polen geboren, Amerikaanse violist, Samuel Dushkin (1891-1976) (foto). Hoewel hij onmiddellijk een beroep deed op de uitvoerder, werd de première vertraagd als gevolg van de onstabiele Europese politieke situatie in de jaren ‘30. Daarenboven ging de partituur verloren tijdens de Tweede Wereldoorlog, toen Martinů in Europa gedwongen werd zijn handschriften te verbergen en naar de VS te vluchten. De partituur werd ontdekt in 1968 en het werk ontving zijn première pas in 1973. Het is een oogverblindend, virtuoos werk dat de invloed onthult van het vioolspel van Dushkin, vooral zijn sympathie voor technische hoogstandjes.

Het Vioolconcerto nr. 2 uit 1943, is qua stijl en stilistisch anders dan zijn voorganger. Het werd gecomponeerd in opdracht van Mischa Elman (1891-1967) (foto), een beroemde Amerikaanse violist van Oekraïense origine. De belangrijkste kenmerken van het werk herinnerden aan de kwaliteiten van Elmans spel, met name zijn unieke klank, zijn voorkeur voor nobele en elegante melodieën, zijn uitzonderlijk gevoel voor de sonoriteit van zijn instrument, zijn liefde voor langzame tempi en zijn rijk gebruik van rubato en portamento.

Igor Stravinsky’s Divertimento is een originele transcriptie van zijn neoklassiek ballet “Le Baiser de la fée” (1928). Het werk was een eerbetoon aan Tsjaikovski en werd gecomponeerd in opdracht van de Russische ballerina, Ida Rubinstein. De première vond plaats in Parijs in november 1928, gechoreografeerd door Bronislava Nijinska. In 1950, werd het ballet bewerkt voor George Balanchine en het New York City Ballet.

Stravinsky gebruikte alleen pianostukken en liederen van Tsjaikofski. In 1932 produceerden Samuel Dushkin en de componist een versie voor viool en piano, getiteld “Divertimento”. Twee jaar later (1934) orkestreerde Stravinsky de muziek tot een concertsuite. Daarvoor gebruikte hij slechts de helft van de muziek uit zijn origineel ballet, maar herwerkte het in 1949.

Na zijn studies aan het Conservatorium van Praag vervolgde Josef Spacek (1986) zijn opleiding bij Ida Kavafian en Jaime Laredo aan het Curtis Institute of Music, en bij Itzhak Perlman aan de Juilliard School. In 2009 won hij de Michael Hill International Violin Competition en in 2008 werd hij derde in de Carl Nielsen International Violin Competition. Als solist trad hij op in A zie, Europa en in de Verenigde Staten, met het Philadelphia Orchestra, het Tsjechisch Filharmonisch Orkest – waarvan hij momenteel Konzertmeister is -, de filharmonische orkesten van Praag, Auckland en Brno, met de symfonieorkesten van Kansas City en Queensland, met het Tsjechisch Kamerorkest, het Bohuslav Martinu Filharmonisch Orkest en het Kamerorkest van de Russische Filharmonie. Zijn eerste cd is gewijd aan de Sonates voor viool solo van Ysaÿe (2006).

Miroslav Sekera is een buitengewone solist, maar ook een ervaren en gewilde kamermusicus, die regelmatig optreedt met o.a. de violist Josef Špaček en de hoornist Radek Baborák. Hij speelt piano sinds zijn drie jaar, toen zijn uitzonderlijke talent werd ontdekt door Zdena Janžurová, een uitstekende muziekpedagoog. Tijdens zijn jeugd volgde hij ook vioollessen. Vanwege zijn beheersing van de twee instrumenten werd Miroslav gecast als de kleine Mozart in de Oscar winnende film, Amadeus, van Miloš Forman (foto). Bij zijn inschrijving aan het conservatorium van Praag besloot hij zich uitsluitend op de piano te concentreren. Hij volgde les bij Eva Boguniová en Martin Ballýh en na zijn afstuderen aan het conservatorium studeerde hij aan de Academie voor uitvoerende kunsten in Praag, bij Miroslav Langer.

Petr Popelka (1986), die zijn muzikale opleiding zowel in zijn geboortestad Praag als in Freiburg kreeg, heeft zich ondertussen gevestigd als een van de meest geliefde en veelgevraagde dirigenten van zijn generatie. Tussen 2010 en 2019, was hij plaatsvervangend eerste contrabassist van de Sächsische Staatskapelle Dresden. Naast zijn werk als dirigent is hij ook componist. Met het seizoen 2024/2025 werd hij chef-dirigent van de Wiener Symphoniker en momenteel is hij chef-dirigent en artistiek directeur van het Praags Radio Symfonie Orkest. Eerder bekleedde hij de functie van chef-dirigent van het Noors Radio Orkest in Oslo.

Martinu Violin Concertos 1 & 2 Stravinsky Divertimento Josef Spacek, violin Prague Radio Symphony Orchestra Petr Popelka Miroslav Sekera, piano cd Supraphon SU43712