José de Nebra, “Resopsorios de Navidad”, door La Grande Chapelle o.l.v. Albert Recasens, op het label Lauda. Verrijkende kerst! | Stretto – Magazine voor kunst, geschiedenis, filosofie, literatuur en muziek.

In de geschiedenis van de Spaanse monarchie was de koninklijke kapel een fundamentele entiteit voor de oprichting en verspreiding van politieke en religieuze doctrine. In de koninklijke kapel speelde liturgische muziek als legitimatiemiddel van de goddelijke oorsprong van de katholieke monarchen, dan ook een essentiële rol. Manuscripten van het werk van José de Nebra, de belangrijkste Spaanse componist van het midden van de 18de eeuw, is verspreid over archieven in Spanje en Amerika.

In de 18de eeuw werd het leven van het Spaanse hof beïnvloed door een brand, die op kerstavond 1734, het Real Alcazar in Madrid verwoestte. De brand betekende helaas ook de vernietiging van het rijk muziekarchief, o.a. de volledige kerkmuziek van de koninklijke kapel. De toenmalige maestro de musica, Francesco Corselli, stond voor de uitdaging om het archief opnieuw samen te stellen en om samen met zijn collega’s, José Nebra, José de Torres en Antonio de Literes Carrión, nieuwe muziek te leveren voor de liturgische vieringen.De Spaanse componist, José de Nebra, eigenl. José Melchor Baltasar Gaspar Nebra Blasco (1702-1768), bekend van opera’s en zarzuela’s, was de zoon van de organist en koorleider van de kathedraal van Cuenca. In 1719 werd hij organist in het klooster Monasterio de las Descalzas Reales in Madrid en begon vanaf 1723, met het componeren van theatermuziek. In 1724 werd hij tweede organist van de kapel van het koninklijk Paleis van Madrid. Na de brand in het koninklijk paleis wijdde hij zich volledig aan het componeren.

Naast een dertigtal werken voor klavier en villancicos, zijn er van Nebra meer dan 170 liturgische werken bekend, missen, psalmen, litanieën, een Stabat Mater en verschillende cantatas. Daarnaast componeerde hij een Requiem voor het overlijden van de infante van Portugal en koningin van Spanje, Maria Barbara van Bragança (1711-1758) (foto). De Portugese prinses was nl. in 1729 gehuwd met de toekomstige koning Ferdinand VI van Spanje, waardoor ze koningin van Spanje werd. Voor Maria Barbara, een goede klaveciniste, componeerde Domenico Scarlatti trouwens zijn meer dan 500 korte Essersizi of sonates. In 1720, was Scarlatti nl. aangesteld als hofcomponist van de Portugese koning João V (1689-1750) en werd hij de privéleraar van João’s kinderen, met name van diens toen negenjarige dochter, Maria Barbara. Acht jaar lang, tot 1728, verbleef Scarlatti aan het Portugese hof, waar hij religieuze en wereldlijke muziek componeerde.

Nebra componeerde verschillende kerstresponsoriën voor de mettendienst. Van de verschillende versies presenteert La Grande Chapelle de complete reeks uit 1752, één van de belangrijkste werken uit de Spaanse barokmuziek. De restauratie ervan, na bestudering en transcriptie van de verschillende overgebleven muzikale bronnen, vertegenwoordigt een première van groot musicologisch en artistiek belang. De opname maakt deel uit van de collectie Poëtische Muziek van de Spaanse Nationale Onderzoeksraad (CSIC).

“La Grande Chapelle” is een Spaans vocaal en instrumentaal ensemble van oude religieuze muziek, opgericht in 2005. Hun naam is ontleend aan de muziekkapel in Bourgondië, waaraan musici/componisten als Nicolás Gombert, Philippe Rogier, Pierre de La Rue en Mateo Romero verbonden waren. De Catalaanse musicoloog Albert Recasens volgde zijn vader, de dirigent Ángel Recasens, na zijn overlijden in augustus 2007 op als directeur van het ensemble. Wat met vader Recasens en zijn Capilla Príncipe de Viana begon, het uitvoeren van Spaanse muziek uit de Gouden Eeuw, wordt nu door de zoon voortgezet met “La Grande Chapelle”, Lauda is daarbij hun eigen label.

Albert Recasens, werd geboren in Cambrils in Tarragona. Hij begon zijn muzikale studies al vroeg, onder auspiciën van zijn vader, voornamelijk aan het conservatorium van Vilaseca y Salou. Zijn muziekkennis vervolmaakte hij aan de Escola de Música in Barcelona, het Stedelijk Conservatorium van Brugge en het Koninklijk Conservatorium in Gent (piano, directie, koorzang, muziekgeschiedenis en compositie). Hij volgde verschillende cursussen en seminars over muziekonderwijs, koorzang en directie (Jorma Panula, Roland Börger), en tegelijkertijd studeerde hij een graad in musicologie aan de Katholieke Universiteit van Leuven. In 2001 promoveerde hij op een proefschrift over toneelmuziek in het 18de-eeuwse Madrid.