Rik Wouters (1882-1916) behoort tot de meest eigenzinnige stemmen in de Belgische kunst van het begin van de twintigste eeuw. Als schilder, beeldhouwer, aquarellist, tekenaar en etser ontwikkelde hij een beeldtaal die uitblonk in kleur, licht en dynamiek. Zijn werk varieerde van monumentale sculpturen tot intieme voorstellingen van het dagelijks leven, met zijn echtgenote Nel (1886 – 1971) als eeuwige muze en model. Na zijn overlijden beheerste Nel nog meer dan vijf decennia zijn artistieke erfenis. Nergens anders ter wereld kon zijn magnifiek werk tot stand komen dan in Brels ‘le plat pays’.

In een opvallend rood-wit gestreepte jurk staat een figuur tussen rode gordijnen. De zon valt binnen door de openstaande ramen. Haar blik is levendig en haar wangen blozen. Het is de zomer van 1913 en Rik Wouters legt zijn eeuwige muze Nel met gerichte pennenstreken vast op doek. Het is het meest iconisch stuk uit het oeuvre van Rik Wouters (1882-1916).

Tegen het einde van de 19de eeuw was België één van de meest geïndustrialiseerde landen ter wereld. Vooral het noorden van het land, Vlaanderen, waar bossen met fabrieksschoorstenen, stinkende rook uitstootten en arbeiders samengepropt zaten in smerige sloppenwijken. Geen wonder dat kunstenaars als Emile Claus in zijn Villa Zonneschijn in Astene, Valerius De Saedeleer, George Minne en Gustave Van de Woestyne, na de periode van het realisme, de Scholen van Tervuren, Dendermonde en Kalmthout, Les XX en La Libre Esthétique, in hun zeegezichten, alledaagse taferelen en portretten, veelal van familieleden en vrienden, droomden van een andere wereld, van Vlaanderen zoals het vroeger was, ongecompliceerd en ongerept. De echo’s van dat verloren Elysium vonden ze in vergeten boerendorpen en in hun verbeelding. Het gevoel van iets dat verloren en verdwenen was, drong ook door in de werken van James Ensor, Rik Wouters en Léon Spilliaert. Slechts één plek ter wereld had hun burleske humor, kleurrijke romantiek en gedempte melancholie kunnen produceren, ‘le plat pays’, aan de grijze Noordzee.

In een intieme focustentoonstelling richt Museum Hof van Busleyden de blik op de vrouw tussen de gordijnen en geeft het erkenning aan Hélène Duerinckx, kortweg Nel, de partner van Rik Wouters. Meer dan zijn model en muze groeide ze uit tot zijn marketeer en manager. In de jaren na zijn dood waakte ze over zijn nalatenschap en onderhield ze artistieke relaties om het werk van de, van haar schilder te blijven promoten.

In 14 kunstwerken in 1 kamer verbeeldt het museum de bijzondere band tussen Rik en Nel. In vaak warme, huiselijke taferelen krijg je als bezoeker een unieke inkijk in hun tijd samen. Rik zou op z’n 33ste al overlijden, Nel zou haar verdere leven haar stempel – letterlijk –  blijven drukken op het werk van haar man.

In het voorjaar van 2025 kocht de Vlaamse Regering het topstuk “De Rode Gordijnen” van Rik Wouters aan voor bijna 1,8 miljoen euro. Het werk werd in 2007 erkend als Vlaams Topstuk en was en bleef wellicht dé publiekslieveling in het oeuvre van Wouters. Museum Hof van Busleyden krijgt het nu in bewaring en stelt het tentoon in een focusexpo als eerbetoon aan de schilder én zijn muze en manager, Nel.

De tentoonstelling Rik Wouters & Nel: muze en manager,

14 kunstwerken, 1 kamer

Museum Hof van Busleyden

25.10.25 – 26.04.26

Rik Wouters Een eerste kennismaking a first encounter Nederlands Engels 96 bladz. geïllustreerd uitg. Bai ISBN 9789085868583