Na hun veelgeprezen debuut cd “Terrain Vague” stelt het duo “Coordonné” nu “La Couleur de l’Ombre” voor. In dit nieuw programma brengen de mezzosopraan Anna Nuytten en de luitist Thomas Langlois, een fascinerende dialoog tussen twee werelden: de Franse vroegbarok en het chansonrepertoire van… Barbara, de Parijs-Joodse Monique Serf, alias “Barbara” (1930-1997), die een ereplaats deelde in de wereld van het Frans chanson met twee andere ‘B’s’, Jacques Brel en Georges Brassens.
Centraal staan Airs de cour uit het 17de-eeuwse Frankrijk van componisten als Robert Ballard (1575-1650), Pierre Guedron (1565-1621), Nicolas Vallet (1583-1642), Gabriel Bataille (1575-1630), Francois Rauber (1933-2003), Etienne Moulinie (1600-1669) en Anthoine Boësset (1586-1643). Ondanks hun aristocratische oorsprong zijn deze liederen verrassend direct en emotioneel. Ze geven uitdrukking aan passies als verlangen, verdriet, frustratie en woede, kortom een breed spectrum aan menselijke gevoelens, bezongen in zowel verfijnde als rauwe vormen.
Het Air de cour en aanverwante genres waren in de Franse barokperiode heel populair. Alleen al het aantal exemplaren van de meeste van deze collecties dat in veel Europese bibliotheken wordt bewaard, zegt iets over de verspreiding en populariteit van dit repertoire. Van de vele verzamelingen drink- en dansliederen uit die periode, zijn die van Boyer ritmisch en harmonisch waarschijnlijk de meest interessante. De teksten die hij op muziek zette, waren daarenboven over het algemeen verfijnder dan deze van veel van zijn tijdgenoten. In de tweede helft van de 17de eeuw evolueerden de airs de cour tot airs sérieux, met basso continuo.
Het “Recueil de chansons à boire et danser” van Jean Boyer, werd in 1636 uitgegeven door Ballard, met het opschrift “Recueil de chansons à boire et danser de Jean Boyer, de la Musique de la chambre du Roy, & de la Reyne, Dédicace à Monsieur de Flotte, gentilhomme ordinaire de la maison de Gaston d’Orléans, avec quelques pièces liminaires, contient 26 chansons pour boire à 2 voix dont 3 pour Gaston d’Orléans, et 25 chansons à danser à 1 voix”. Het 2de livre des chansons à danser et à boire werd in 1642 uitgegeven door Ballard, met als inhoud, 31 chansons pour danser, 4 courantes pour danser, 2 sarabandes, toutes à 1 voix, et 7 chansons pour danser à 2 voix. Ballard was ook de uitgever van Boyers “Airs de différents auteurs, mis en tablature de luth par eux-mêmes” en “Airs à 4 parties, par Jean Boyer parisien”.
Het Franse hof en de aristocratische salons waren getuige van een buitengewone artistieke bloei in deze periode, wat leidde tot de ontwikkeling van de air de cour in de vocale muziek. Vóór Versailles was het Louvre paleis in het Koninkrijk Frankrijk, hét epicentrum van de macht. Het was een echt ceremonieel theater, waar muziek door zijn pracht en praal, indruk maakte. Tijdens het bewind van Louis XIII schaarde zich rond genres als het air de cour en het ballet, de elite onder de componisten van de “style de cour”, o.a. Moulinié, Guédron en Chancy. De beroemdste onder hen, Boësset, leidde het polyfoon air de cour, geërfd van de Renaissance, o.a. door contrafacten (liederen met een nieuwe tekst op een bestaande melodie), naar een meer intiem, solistisch genre.
“Du plus loin que me revienne, L´ombre de mes amours anciennes, Du plus loin, du premier rendez-vous, Du plus loin qu´il m´en souvienne, Si depuis, j´ai dit “je t´aime”, Ma plus belle histoire d´amour, c´est vous.”
Tegelijkertijd verdiept het duo zich in het werk van de iconische Barbara, wiens chansons zoals Le Mal de Vivre, L’Aigle Noir en Septembre, een even diepe emotionele resonantie hebben. Haar autobiografische teksten worden via muziek omgevormd tot poëzie, vol kleur en nuance. Een voorgelezen brief van Barbara vormt een rode draad en verbindt de werelden van vroeger en nu op subtiele wijze.
Want, net als bij de Airs de Cour, verbergen de lichtheid en ogenschijnlijke eenvoud van de frasering veel emoties. De thema’s van Barbara’s chansons bewogen zich in dezelfde emotionele sfeer als die van veel hofmelodieën. Maar, ze ging nog een stap verder. Haar teksten waren nl. autobiografisch. Een hofmelodie werd vaak gecreëerd op basis van een tekst van een dichter die een fictief personage opriep, op muziek gezet door een componist, gearrangeerd door een luitist en uitgevoerd door een of meer musici. In Barbara’s chansons waren deze vier figuren één. Ze liet nl. de grenzen tussen auteur, thema, componist, arrangeur en uitvoerder volledig vervagen.
“We hebben de stukken geselecteerd aan de hand van een brief die als leidraad dient voor ons programma. Via Gauguin (Lettre à Jacques Brel), die Barbara schreef als eerbetoon na de dood van Jacques Brel, krijgen we toegang tot de intimiteit van haar innerlijke wereld”, zo klinkt het. “Hoewel deze muziekstijlen eeuwen van elkaar gescheiden zijn, komen ze in dit programma samen door hun gedeelde gevoelswereld, rijke taal, sobere instrumentatie en harmonische diepgang. “La Couleur de l’Ombre” is dan ook een intieme muzikale reis die u als luisteraar meeneemt langs de licht- en schaduwzijden van de menselijke ziel.”
Anna Nuytten is een Belgische mezzosopraan. Ze studeerde met grote onderscheiding af aan het Koninklijk Conservatorium van Gent bij Hendrickje Van Kerckhove en kreeg de kans om te werken met buitengewone vocale coaches en artiesten, zoals Delphine Galou, the King’s Singers, Emma Kirkby, Simone Kermes en de Belgische sopraan Hilde Coppé. Ze is gepassioneerd door vocale samenzang en kamermuziek. Anna treedt op in tal van professionele ensembles in binnen- en buitenland, als soliste en ensemble zanger, waaronder het Vlaams Radiokoor, Currende, Saevus, Ex Tempore, Ratas de Viejo Mundo, ClubMediéval, Swara Vocal Ensemble, B’Rock orchestra en de Ghent Singers. Anna behaalde tevens haar pedagogische master aan het KASK. Ze dirigeert en geeft zangles aan verschillende academies in Vlaanderen. Tenslotte richtte Anna samen met Thomas Langlois het duo Coordonné op. Hun bijzondere passie voor de muziek van de renaissance en de barok, maar ook voor het hedendaagse repertoire, was een sterk element dat hen samenbracht.
Thomas Langlois is een Belgische luitspeler, geboren in Gent. Hij studeerde renaissanceluit en theorbe aan het Koninklijk Conservatorium bij Wim Maeseele en studeerde muziektheorie bij Marc Masson. Van 2023 tot 2025 voltooide hij zijn studies aan de prestigieuze Schola Cantorum Baseliensis in Zwitserland, barokluit en barokgitaar bij Peter Croton, en basso continuo bij Julian Behr. Aan het einde van zijn reis in Basel ontving hij de “Walter und Corina Christen-Marchal-Stiftung”-prijs voor zijn slotrecital. Dit betekende dat het recital werd uitgeroepen tot het beste van dat jaar. Hij doceert luit en historische uitvoeringspraktijk aan het Koninklijk Conservatorium van Brussel en aan het Conservatoire Royal de Bruxelles.
Tracklist:
- Entrée du luth / Göttingen
Robert II Ballard, Barbara
- Il pleut sur l’île d’Hiva-Oa, lettre à Gauguin
Barbara
- Si le parler & le stilte
Pierre Guédron
- Prélude
Nicolas Vallet
- Il pleut, lettre à Gaugain
Barbara
- Le Mal de Vivre / Courante
Barbara, Gabriel Bataille
- Qu’on ne me parle plus d’amour
Pierre Guédron
- Il a dû s’étonner, Gauguin, lettre à Gauguin
Barbara
- Beaux yeux
François Richard
- Du bout des Lèvres
Barbara
- Est-ce Mars en courante
Nicolas Vallet
- Aigle Noir, Barbara
Barbara
- Et toi, bonjour, monsieur Gauguin, lettre à Gauguin
Barbara
- Valse Franz
Barbara, François Rauber
- September
Barbara
- Tu sais, ce n’est pas que tu sois parti, lettre à Gauguin
Barbara
- Gaillarde en passamezzo
Barbara, Nicolas Vallet
- La fleur, la source et l’amour
Barbara
- Si jamais mon ame blessée
Barbara, Pierre Guédron
- Mon Enfance
Barbara
- Oh, il a dû s’étonner, Gauguin, lettre à Gauguin
Barbara
- Pavane en forme de klachte
Barbara, Nicolas Vallet
- En fin, la beauté
Barbara, Etienne Moulinié
- Souvent, je pense à toi, lettre à Gauguin
Barbara
- Je voudrais bien ô Cloris
Antoine Boësset
La Couleur De L’ombre Coordonné Anna Nuytten mezzo-soprano Thomas Langlois lute cd Et’Cetera KTC 1842