Sören Urbanksy en Martin Wagner reconstrueren in hun boek een complex en gelaagd verleden, van het eerste contact in 1618, tot China’s reactie op de grootschalige, Russische invasie van Oekraïne in 2022. Hiermee biedt hun uitzonderlijk interessant boek inzicht in een relatie, die de internationale politiek van de komende decennia, hoe dan ook, zal blijven bepalen. De vraag blijft alleen, hoe en vooral… in welke mate?
Urbansky en Wagner, twee gerenommeerde experts op het gebied van de beide landen, schetsen de complexe geschiedenis van de veelzijdige banden waar China en Rusland nooit aan hebben kunnen ontkomen. Als imperiale rijken, socialistische supermachten en autoritaire regimes, leken ze op elkaar en vergeleken ze zichzelf met elkaar. Ze concurreerden maar werkten ook samen.
Geen twee grootmachten zijn zo nauw verbonden, en tegelijk zo verschillend. De geopolitieke belangen van China en Rusland blijven weliswaar met elkaar botsen. Deze complexe relatie vindt haar oorsprong in een eeuwenlange geschiedenis van afhankelijkheid en rivaliteit. Enerzijds vrezen waarnemers een bondgenootschap tussen de twee autoritaire regimes, anderzijds staan de geopolitieke belangen van Peking en Moskou vaak haaks op elkaar. Xi Jinping en Vladimir Poetin noemen zichzelf “goede vrienden”. Het is echter onduidelijk of de landen als gelijken met elkaar omgaan en hoe de machtsverhoudingen zijn verschoven.
In 12 hoofdstukken bespreken de auteurs de Chinees-Russische verhouding in al haar facetten, van de politieke top in de machtscentra tot aan de alledaagse ontmoetingen aan de grens. Want, om de Chinees-Russische betrekkingen in de 21e eeuw te begrijpen, moet men hun lange geschiedenis kennen. Historici Sören Urbansky en Martin Wagner introduceren dan ook de vierhonderdjarige geschiedenis van de twee buurlanden, van de eerste officiële contacten in 1618, via de breuk tussen de twee communistische regimes onder Chroesjtsjov en Mao, tot China’s reactie op de Russische oorlog in Oekraïne in 2022.
“Dit boek”, zo lezen we, “is een korte geschiedenis van een lange relatie. Die geschiedenis begint in 1618 met de eerste expeditie van een Siberische verkenner naar Peking en loopt tot aan de hechte samenwerking van Xi en Poetin op het geopolitieke toneel naar aanleiding van de grote Russische invasie in Oekraïne in 2022, van Russische verkenningskaravanen die Peking pas na een reis van meer dan twee jaar bereikten en die de audiëntie toch werd ontzegd, en van brieven van de Chinese keizer die in Moskou door niemand konden worden ontcijferd”, zo lezen we.
“Ten tweede”, zo lezen we nog, “wordt in het boek de buitenlandpolitiek van beide landen geanalyseerd vanuit hun binnenlandse politiek op dat moment. De communistische revolutie in Rusland of het opengaan van China in het kader van kapitalistische hervormingen bijvoorbeeld werd in het betreffend buurland diepgaand bediscussieerd – soms anticiperend op hun eigen toekomst. De Chinees-Russische betrekkingen werden ten slotte beïnvloed door de internationale machtsverhoudingen en veranderingen daarin hadden telkens weer verschuivingen in de staatsorde tot gevolg.” “China und Russland” werd vertaald door Michel Bolwerk en Carolien Ruijssenaars-Hoedjes. Zeker lezen!
Sören Urbansky (1980) studeerde cultuurwetenschappen en geschiedenis, evenals Russisch en Chinees, aan de Europese Universiteit Viadrina in Frankfurt (Oder), de Heilongjiang Universiteit in Harbin, de Kazan Federal University , de University of California, Berkeley en de Tsinghua Universiteit in Beijing. In 2014 promoveerde hij onder begeleiding van Jürgen Osterhammel en Karl Schlögel op een proefschrift over de geschiedenis van de Chinees-Russische grens. Van 2009 tot 2014 was hij onderzoeksassistent aan de Universiteit van Freiburg, voordat hij in 2014 hoofddocent werd aan de afdeling Geschiedenis van de Ludwig Maximilian-Universität München. Van 2016 tot 2017 werkte hij als postdoctoraal onderzoeker aan de Universiteit van Cambridge. Tussen 2018 en 2023 was hij onderzoeker aan het Duits Historisch Instituut Washington, en van 2021 tot 2023 leidde hij ook het Pacific Regional Office van het Duits Historisch Instituut Washington in Berkeley, Californië. Sinds september 2023 is hij hoogleraar Oost-Europese geschiedenis aan de Faculteit Geschiedenis van de Ruhr-Universität Bochum. Sören Urbanksy schreef meerdere bekroonde boeken over de grensgeschiedenis tussen China en Rusland. Martin Wagner, onderzoeker aan de Universiteit van Kiel en het Instituut voor Oost-Europees Onderzoek van de Vrije Universiteit Berlijn, publiceerde diverse artikelen over China en Rusland.
Sören Urbanksy Martin Wagner China en Rusland, vier eeuwen gedeelde geschiedenis 335 bladz. geïllustreerd uitg. Omniboek ISBN 9789401921329 