De Zweedse componist Wilhelm Stenhammar (1871-1927) was een leidende figuur in het muziekleven van Scandinavië, maar als componist twijfelde hij aan zichzelf, omdat hij het gevoel had dat zijn kennis van muziektheorie ontoereikend was. Dit zou weliswaar veranderen…
In 1910 besloot hij nl. om dit vermeend tekort aan te pakken en begon met een intensieve studie van contrapunt. Als vriend van Nielsen en Sibelius, componeerde Stenhammar weliswaar vervolgens eerder Duits georiënteerde muziek die conservatiever was dan die van hen. Stenhammar was met name doordrongen van de muziek van Brahms. Dit betekent echter niet dat het zijn muziek aan kracht en expressie ontbrak, want Stenhammars Symfonie nr. 2 bv. was zo gespierd als Nielsens Derde of Sibelius ‘Tweede.
Het verhaal van Tirfing speelt zich af in het Vikingtijdperk. De held Angantyr is gesneuveld en in zijn graf heeft hij het magische zwaard Tirfing meegenomen, een zwaard dat nooit mist en de vijand doodt. Zijn dochter Hervor heeft echter het zwaard nodig om zichzelf te beschermen tegen de wrede wereld van de Vikingen. Vanuit zijn graf eist Angantyr, die geen zonen had, dat zijn dochter zich voor altijd als man moet voordoen om het zwaard te kunnen bemachtigen en gebruiken. Hervor verkleedt zich als de krijger Hervardur en ontvangt het zwaard, waardoor hij/zij een onoverwinnelijke held wordt op het slagveld. Deze vermomming zal echter uiteindelijk haar ondergang betekenen. Er ontstaat een driehoeksverhouding tussen Hervardur en Vidar, “zijn” wapenbroeder die op zijn eigen manier verliefd is op Hervor/Hervardur, en Vidars zus Gullväg, die verliefd is op de held Hervardur, zonder te weten dat hij in werkelijkheid een vrouw is.
Gullväg wordt het hof gemaakt door de drie koningen Gestur, Svasur en Harald. Aangemoedigd door haar vader, koning Gudmundur, vraagt Gullväg de hofmakende ridders om drie raadsels op te lossen. Ze zal trouwen met degene die ze alle drie kan oplossen. Maar in werkelijkheid is ze verliefd op Hervardur, die er tot Gullvägs grote vreugde in slaagt de raadsels op te lossen. Hervardur moet Gullväg echter (om voor de hand liggende redenen) afwijzen, wat Vidar woedend maakt, omdat dit een onvergeeflijke belediging voor zijn familie is. Hij daagt Hervardur daarom uit tot een duel, waarin hij wordt gedood door het onoverwinnelijke zwaard Tirfing. Hervardur wordt door koning Gudmundur vogelvrij verklaard. Met een gebroken hart vertelt Hervardur Gullväg over haar ware afkomst en gaat opnieuw op zoek naar het graf van haar vader, geeft het zwaard Tirfing terug en sterft.
Dit is een opname uit 2011. De hoofdrol wordt gezongen door de internationaal bekende Martina Dike. De in Zweden populaire bas-bariton en acteur Bengt Ingvar Krantz is de vader van Hervor (en koning Gudmundur) en de eveneens in Zweden populaire Daniel Hällström, zingt de rol van Vidar. Arnold Östman dirigeert het Malmö Orkest en het Malmö Koor. Een van zijn verdiensten is dat hij vergeten opera’s heeft opgespoord in Europese muziekarchieven en er ook een aantal heeft uitgevoerd.
De Zweedse dirigent en muziekdirecteur Arnold Östman (1939-2023) studeerde kunstgeschiedenis en musicologie in Lund, Parijs en Stockholm. Als musicus concentreerde hij zich op de piano en het klavecimbel en hij was grotendeels autodidact. Tijdens zijn jaren als onderzoeker richtte hij zich op het onderwerp vroege opera en bracht hij een aantal tot dan toe onbekende of weinig bekende barokopera’s aan het licht. Östman was docent aan het University College of Opera (toen nog de Statens musikdramatiska skola genoemd) en vanaf 1979, was hij theater- en museumdirecteur bij het Drottningholms Teatermuseum (later bekend als Sveriges Teatermuseum) in Stockholm. Östman verwierf internationale faam als voorvechter van de historische uitvoeringspraktijk. Met name de producties van Mozart-opera’s met historische instrumenten in Drottningholm zorgden voor aanzienlijke opschudding in de beginjaren van de historische uitvoeringsbeweging.
Wilhelm Stenhammar Tirfing Romantic Opera in Sweden Vol. 11 Martina Dike Ulrika Mjörndal Daniel Hällström Bengt Krantz Malmö Opera Orchestra Malmö Opera Choir Arnold Östman 2 cd Sterling CDO1134