In een eeuw waarin vele illustere Franse en Duitse componisten voor twee fluiten schreven, vallen de zes sonates van Wilhelm Friedemann Bach op als de meest significante, complexe en technisch veeleisende werken uit dit repertoire. Sinds ze bijna een eeuw geleden werden herontdekt en uitgegeven, zijn ze een vast onderdeel van de fluitcatalogus geworden en worden ze gewaardeerd en uitgevoerd op zowel historische als moderne instrumenten.

De specialist Peter Wollny beschouwt het als hét werk uit Friedemanns creatieve oeuvre en zelfs als een samenvatting van zijn gehele productie, vol verwijzingen naar en reminiscenties aan zijn eerdere werken. Na het album gewijd aan de sonates van CPE Bach (A537, Diapason d’or), richt Manuel Granatiero, begeleid door de Italiaans-Kroatische fluitiste Eleonora Bišćević, zich nu op dit meesterwerk van Johann Sebastian Bachs oudste zoon. Zo’n vijfendertig jaar na de eerste en enige opgenomen versie op historische instrumenten (door Barthold Kuijken en Marc Hantaï) biedt deze nieuwe opname een frisse kijk op muziek van buitengewone schittering, passie en virtuositeit.

In de 18de eeuw componeerde elke componist nl. van naam en faam voor de traverso of dwarsfluit, denk maar aan Vivaldi, maar ook aan Telemann en Händel en Johann Sebastian Bach, die de gelegenheid had om de fluitist Joachim Quantz (foto) verschillende keren te ontmoeten. Ook Bachs fluitcomposities behoorden tot de muzikale hoogtepunten van zijn tijd, niet alleen vanwege hun contrapuntische inhoud, maar ook vanwege de enorme technische eisen die hij stelde aan de fluitist. In sommige gevallen, overschreed Bach zelfs bijna de grenzen van de mogelijkheden van het instrument, maakte hij gebruik van het volledig toonbereik van het instrument en leidde hij de dwarsfluit zelfs naar veraf gelegen toonaarden.

Wilhelm Friedemann Bach (1710-1784), de oudste zoon van J.S. Bach, was een beroemd organist, improvisator en een meester van het contrapunt. Hij werd geboren in Weimar, waar zijn vader Johann Sebastian Bach zijn muzikale opleiding en carrière met grote zorg begeleidde. Wilhelm Friedemann Bach was een beroemd organist, improvisator en een meester van het contrapunt.  In 1733 werd Friedemann benoemd tot organist van de Sint-Sofiakathedraal in Dresden. In 1746 werd hij organist van de Liebfrauenkirche in Halle, waar hij vrijwel vanaf het begin van zijn dienstverband diep ongelukkig was. In juni 1764 verliet Friedemann zijn baan in Halle zonder elders werk te hebben gevonden. Van 1764 tot zijn dood twintig jaar later bekleedde hij geen officiële functie, hoewel hij algemeen erkend werd als een van de meest vooraanstaande organisten van zijn tijd. Friedemann Bach stond bekend om zijn improvisatievermogen. Tot zijn composities behoren vele kerkcantates en instrumentale werken, waarvan de meest opvallende de fuga’s, polonaises en fantasieën voor klavier zijn, evenals de duetten voor twee fluiten.

Na zijn afstuderen in 2004 aan het Koninklijk Conservatorium van Brussel, waar hij dwarsfluit studeerde bij Barthold Kuijken en Marc Hantaï, heeft Manuel Granatiero regelmatig samengewerkt met enkele van de meest vooraanstaande ensembles voor oude muziek: Gli Incogniti, Les Talens Lyriques, Ensemble Pygmalion, en andere. In 2004 richtte hij in Rome de Accademia Ottoboni op, vernoemd naar de grote mecenas van de muziek. Met een rijke discografie op zijn naam is hij de protagonist geweest van vele succesvolle albums: met Gli Incogniti nam hij twee concerten van Vivaldi op in de Nuova Stagione, finalist bij de Gramophone Classical Music Awards van 2013, en twee sonates van J.S. Bach in BWV or not? (Diapason d’Or). Met Accademia Ottoboni heeft hij een kwintet en een sextet van Boccherini opgenomen op een album dat in 2015 de Diapason d’Or won. Zijn tweede soloalbum, na Light and Darkness (A537, 2023), was gewijd aan de sonates van Carl Philipp Emanuel (Diapason d’Or).

Eleonora Bišćević is een Kroatisch-Italiaanse fluitiste, woonachtig in Basel (Zwitserland), actief in heel Europa met orkesten, als kamermusicus en als soliste. Ze werkt regelmatig samen met ensembles zoals Le Concert des Nations, Gli Incogniti en Le Parlement de Musique, en is medeoprichter en lid van de ensembles Alter Ego en Girandola Quartett. Ze is bijzonder actief op het gebied van improvisatie en verwerkt regelmatig improvisatie-elementen in haar uitvoeringen.

Wilhem Friedemann Bach: Six Sonatas for Two Flutes Manuel Granatiero, Eleonora Bišćević cd Arcana A588