Eckhart von Hochheim, geboren rond 1260, wordt tegenwoordig beschouwd als de belangrijkste vertegenwoordiger van de Duitse mystiek onder de naam Meister Eckhart. Thomas Polednitschek presenteert Meister Eckhart hier als een ‘filosofisch beoefenaar’ wiens kennis van het leven ook vandaag nog oriëntatie biedt voor een wijs geleid en goed leven.
Van de grote middeleeuwse ‘meesters’, briljante theologen en filosofen met een toen internationale uitstraling, zijn er maar weinigen die nog gelezen, vertaald of uitgegeven worden. Slechts specialisten van de middeleeuwse cultuur kennen nog de namen van Petrus Lombardus of Johannes Duns Scotus. De dominicaan Meister Eckhart (1260-1328), eigenlijk Eckhart van Hochheim, is daarbij een uitzondering.
Eckhart von Hochheim (ca. 1260–ca.1328), algemeen bekend als Meister Eckhart, was een Duits katholiek theoloog, filosoof en mysticus, geboren nabij Gotha in het landgraafschap Thüringen (nu Midden-Duitsland) in het Heilig Roomse Rijk. Eckhart kwam op de voorgrond tijdens het pausdom van Avignon in een tijd van toenemende spanningen tussen kloosterorden, diocesane geestelijken, de Franciscaanse Orde en Eckharts Dominicaanse Orde. Op latere leeftijd werd hij beschuldigd van ketterij en opgevoed voor de plaatselijke, door Franciscanen geleide inquisitie, en als ketter berecht door paus Johannes XXII met de bul “In Agro Dominico” van maart 1329. Hij lijkt weliswaar overleden te zijn voor hij zijn vonnis had ontvangen.
Meister Eckhart stond bekend om zijn werk met vrome lekengroepen. Sinds de 19de eeuw heeft hij hernieuwde aandacht gekregen. Hij heeft een status verworven als een groot mysticus binnen de hedendaagse spiritualiteit, evenals aanzienlijke belangstelling van geleerden die hem situeren binnen de middeleeuwse scholastische en filosofische traditie.
De auteur begint met toegankelijke uitleg van enkele basisideeën van Eckhart. Het tweede deel van het boek bevat een bloemlezing en Eckhart-citaten uit zijn preken en verhandelingen. Voor Eckhart zijn filosofische praktijk en theologie onlosmakelijk met elkaar verbonden. Hij laat mensen zien wat filosofisch leven werkelijk betekent: ‘Zich bezighouden met het leven’. In zijn preken staat de mens centraal. Eckhart benadrukt de verdere verfijning van de mens. Voor hem is de ongeraffineerde mens de ‘uiterlijke’ mens, de nieuwe mens is de ‘innerlijke’ mens. Filosofisch leven betekent voor hem dan ook een goed leven willen leiden, oftewel ‘socratisch’ leven. “Meister Eckhart, Philosophisch Leben” werd vertaald door Marc Colpaert.
Thomas Polednitschek (1953) studeerde katholieke theologie, filosofie en psychologie aan de universiteiten van Bonn, München en Münster. In 1987 promoveerde hij met een proefschrift over de verhouding tussen taal-logica en de mystiek van Meister Eckhart. Sinds 1984 is hij praktiserend psychotherapeut, actief als als supervisor, geeft hij seminars en lezingen en publiceert hij artikelen in boeken en tijdschriften. Zijn werkterrein is het raakvlak tussen de psychologische en filosofische praktijk.
Thomas Polednitschek Meister Eckhart Filosofisch leven 117 bladz. uitg. Synthese ISBN 9789062711871