“J. S. Bach – Transformations” door Alexandra Nepomnyashchaya, op het label Linn.

Voor haar tweede solo-opname voor Linn, richtte Alexandra Nepomnyashchaya zich nu met “Transformations”, op Johann Sebastian Bach, waarop ze hem onthult als de ultieme vernieuwer, die bestaand materiaal omvormde tot opvallende nieuwe creaties. Het recital omvat Bachs briljante bewerkingen van concerti van Vivaldi en Marcello. De andere werken op het programma zijn arrangementen van Bachs eigen muziek (Adagio in G majeur en Sonate in D mineur), stukken die oorspronkelijk voor een ander instrument geschreven waren (Prelude, Fuga en Allegro in Es majeur) en een concert zonder orkest (het magnifiek ‘Italiaans Concerto’).

Bach was nl. zelf een schitterend arrangeur van zowel zijn eigen werken als dat van andere componisten. Zo transcribeerde hij bijvoorbeeld wel 22 concerti van andere componisten, zijnde zes concerti voor orgel (BWV 592-597) en zestien concerti voor klavecimbel (BWV 972-987). Bach gaf voor zijn transcripties over het algemeen de voorkeur aan werken van Italiaanse tijdgenoten, onder wie Vivaldi, Albinoni, Alessandro en Benedetto Marcello en Bonporti.

De 19de-eeuwse herontdekking van Bachs muziek, aangevoerd door Mendelssohn en vervolgens Schumann, zou later op de meest bekende wijze verder worden ontwikkeld door Ferruccio Busoni (1866-1924) (foto). Hij maakte een groot aantal bewerkingen en transcripties (“Bearbeitungen” en “Übertragungen”), verzorgde edities van werken van andere componisten, en componeerde ook een aantal cadensen voor composities van andere componisten. Bij het overlijden van zijn vader in 1909 componeerde hij een Fantasie naar J. S. Bach (BV 253) en het volgend jaar volgde zijn uitgebreide Fantasie op basis van Bach, de legendarische “Fantasia Contrappuntistica”, één van de machtigste pianowerken, ooit gecomponeerd. In 1894 werd in Berlijn het eerste deel van Busoni’s editie van de muziek van Johann Sebastian Bach (25-volumes Busoni Ausgabe), het eerste boek van “Das wohltemperierte Klavier”, BWV 846-893, voor piano gepubliceerd.

Dankzij Ferruccio Busoni’s meesterlijke transcripties vonden Bachs werken een nieuwe incarnatie, zowel getrouw als gedurfd. De pianist zette nl. een klankpalet van uitzonderlijke rijkdom neer, waardoor elke contrapuntische lijn trilt met een stralende helderheid. Van het plechtig koraal “Ich ruf zu dir, Herr Jesu Christ” tot het duizelingwekkend en beroemd Toccata en Fuga in d mineur, in elk stuk was er ruimte voor contemplatie en virtuositeit, in een interpretatie die strengheid en vrijheid combineerde.

Een andere sleutelfiguur was de componist en organist, Joseph Rheinberger, wiens arrangement voor twee piano’s van de Goldbergvariaties werd gemaakt in het voorjaar van 1883. Terwijl hij opmerkte dat het werk ‘meer het voorwerp was geweest van theoretische waardering dan van muzikale uitvoering’, probeerde Rheinberger dit te verduidelijken. Om een levensvatbare Bach-Rheinberger-compositie te creëren voegde hij nl. waar hij het nodig achtte, nieuwe episoden van zichzelf toe aan de originele partituur..!

De in Rusland geboren pianiste en klaveciniste Alexandra Nepomnyashchaya is zeer gewild als soliste en als kamermusicus. Alexandra studeerde in 2009 af aan de Faculteit Historische en Hedendaagse Uitvoeringspraktijk van het Conservatorium van Moskou, in de klas van Olga Martynova, waar ze piano, klavecimbel en fortepiano studeerde. Alexandra vervolgde haar studies aan het Conservatorium van Amsterdam bij Richard Egarr en Menno van Delft, waar ze een master behaalde. In juli 2015 behaalde Alexandra haar Zertifikatstudium Meisterklasse-graad aan de Hochschule für Musik und Theater in München onder Christine Schornsheim. Alexandra heeft belangrijke prijzen gewonnen bij wedstrijden zoals de Prague Spring International Competition in 2012 en de International Johann Sebastian Bach Competition Leipzig in 2014. Haar liefde voor kamermuziek en soloperformances heeft haar naar vooraanstaande podia en festivals in heel Europa, Rusland en Azië gebracht. Ze werkt regelmatig samen met het Residentie Orkest in Den Haag en het Antwerp Symphony Orchestra. Alexandra werkt ook aan het Koninklijk Conservatorium in Den Haag als repetitor en coach voor klavierinstrumenten. Samen met haar man Richard Egarr richtte ze in 2017 Duo Pleyel op om de boeiende wereld van het vierhandige klavierrepertoire te verkennen, een genre dat zo vaak onterecht wordt genegeerd. Hun repertoire omvat werken van JCBach, Dussek, Czerny, Hummel en Liszt, naast Mozart, Schubert en latere componisten uit de 19e en 20e eeuw.

Tracklist:

Concerto in D major, BWV 972

Concerto in D minor, BWV 974

Adagio in G major, BWV 968

Prelude in C minor, BWV 999

Prelude, Fugue and Allegro in E flat major, BWV 998

Sonata in D minor, BWV 964

Italian Concerto, BWV 971

J. S. Bach Transformations Alexandra Nepomnyashchaya cd Linn CKD789