Händels Messiah behoeft geen introductie. Dit machtig, majestueus meesterwerk is het populairste oratorium ooit gecomponeerd en bevat het beroemdste koor aller tijden, het iconische Hallelujah! Verrassend genoeg is dit de eerste opname op historische instrumenten door een Iers ensemble, gezien het feit dat het werk in 1742 in Dublin in première werd gespeeld… 

Händel was een meer dan meesterlijke koorschrijver en voor Messiah trok hij bewust alle registers open door het koor overal centraal te stellen. Hoewel het synoniem is geworden met Kerstmis, werd Messiah oorspronkelijk gecomponeerd als een paasoffer, dat in april 1742 op het podium van de Musick Hall in Dublin weerklonk. Deze opname viert de prachtige koren die zoveel zangers, zowel amateurs als professionals, zoveel vreugde hebben gegeven en een blijvende liefde voor dit episch werk hebben geïnspireerd.

Tegenwoordig geldt “Messiah” als een absoluut meesterwerk van de barokmuziek. Het is één van de meest uitgevoerde en opgenomen composities, met een rijke uitvoeringstraditie rond Kerstmis in de hele westerse wereld. In de nazomer van 1741 componeerde Händel in slechts vierentwintig dagen tijd, een oratorium vol aria’s en melodieuze refreinen, met teksten uit de “King James Bible” en psalmteksten uit het “Book of Common Prayer”. De tekst van “Messiah” was een samenstelling van een groot aantal losse, korte teksten uit het Oude en het Nieuwe Testament. Het werk werd opgesplitst in de profetieën in het Oude Testament met de verkondiging van de Messias, zijn dood, de opstanding en de hemelvaart, en zijn wederkomst en heerschappij.

De première als benefietconcert in de Great Music Hall (foto) in Fishamble Street in Dublin in 1742 van dit vernieuwend werk, was een succes. William Cavendish, de 3de Hertog van Devonshire en Lord Lieutenant (de vertegenwoordiger van de Britse vorst) (foto) van Ierland, had Händel nl. uitgenodigd voor medewerking tijdens het winterseizoen aan een aantal liefdadigheidsconcerten in Dublin. De schepping van Handels “Messiah” was, in meer dan één betekenis, een geloofsdaad van twee bijzondere mannen, Georg Friedrich Handel en zijn vriend, literator en muziekliefhebber, landeigenaar en mecenas, Charles Jennens (1700-1773). Jennes schreef naar alle waarschijnlijkheid ook de libretti van Handels “Saul”, “Israel in Egypt”, “l’Allegro, il Penseroso ed il Moderato” en “Belshazzar”. “Messiah, an Oratorio” of “A New Sacred Oratorio” was een volkomen nieuw fenomeen in het oratoriumgenre. Daardoor was een gunstige ontvangst ten tijde van de eerste uitvoering weliswaar niet vanzelfsprekend. In een culturele omgeving die beheerst werd door regels, normen, betamelijkheid en decorum, had een uniek muzikaal kunstwerk als “Messiah”, tijd nodig om voet aan de grond te krijgen bij publiek en uitvoerders.

Peter Whelan, winnaar van een Olivier Award, behoort tot de meest dynamische en veelzijdige vertolkers van historische uitvoeringspraktijk van zijn generatie. Hij is artistiek leider van het Irish Baroque Orchestra en curator van oude muziek bij het Norwegian Wind Ensemble. Naast zijn rol als artistiek partner van het National Symphony Orchestra Ireland vanaf januari 2026, wordt hij vanaf het seizoen 2026/2027 muziekdirecteur van het Philharmonia Baroque Orchestra en is hij in 2025/2026 aangewezen als muziekdirecteur.

Peter Whelan, geboren in Dublin, begon zijn muzikale reis met pianolessen in zijn geboorteplaats Celbridge. Zijn formele opleiding bracht hem naar de Royal Irish Academy of Music, waar hij, naast zijn studie aan Trinity College Dublin, besloot om professioneel muzikant te worden. In een interview met SF Opera in 2022 blikte Whelan terug op zijn tijd aan de Academie en beschreef hij de impact van het horen van zijn docenten in harmonie zingen: ” Ik was gefascineerd. Het was alsof de poorten naar de hemel opengingen en ik wist dat ik dit moest nastreven.”

De carrière van Whelan heeft zich sindsdien over continenten en rollen uitgestrekt, van geprezen solofagottist en dirigent tot artistiek leider van het Irish Baroque Orchestra. Internationaal erkend om zijn energieke podiumpresentatie en historisch onderbouwde aanpak, brengt hij een kenmerkende mix van eruditie, creativiteit en theatraliteit in alles wat hij doet. In augustus 2025 maakt hij zijn debuut bij de BBC Proms als dirigent van het Irish Baroque Orchestra in Alexander’s Feast . Dit markeert het allereerste optreden van het ensemble op de Proms en slechts de tweede keer in de 125-jarige geschiedenis van het festival dat een Iers orkest er optreedt. Zijn aanstelling in San Francisco volgt op een veelgeprezen debuut bij de Philharmonia in maart 2025, waar hij Händels Alceste dirigeerde. De uitvoering werd unaniem geprezen en bevestigde zijn positie als een vooraanstaande figuur in de wereld van de historische uitvoeringspraktijk.

Het Irish Baroque Choir en eersteklas zangers (Hilary Cronin, Helen Charlston, Alexander Chance, Nathan Mercieca, Guy Cutting, Frederick Long en Edward Grint) bundelden hun krachten met het IBO om iets van de sfeer van dat buitengewoon moment vast te leggen in een opname die de oorsprong van dit tijdloos meesterwerk in kaart brengt.

Handel Messiah Irish Baroque Orchestra Peter Whelan 2 cd Linn CKD 761