In dit schitterend, baanbrekend boek toont hoogleraar Daisy Fancourt aan hoe kunst en cultuur (van muziek en dans tot schilderkunst en poëzie) onze gezondheid en ons welzijn sterk beïnvloeden. Creatieve activiteiten versterken nl. het brein, verminderen stress en pijn en verkleinen het risico op dementie, eenzaamheid en zelfs vroegtijdige sterfte. Een baanbrekende onthulling, die laat zien hoe kunst, naast voeding, slaap, beweging en natuur, de vergeten vijfde pijler van onze gezondheid is. Het beoefenen van kunst verbetert de werking van alle belangrijke orgaansystemen in het lichaam en kan er zelfs toe bijdragen dat we… langer leven. Een revelatie!

Het beoefenen van kunst, zo klinkt het, heeft een opmerkelijk effect op onze gezondheid en ons welzijn. Muziek ondersteunt de architectonische ontwikkeling van de hersenen van kinderen en artistieke hobby’s helpen onze hersenen weerbaar te blijven tegen dementie. Dansen en goocheltrucs bouwen dan weer nieuwe, neurale verbindingen op bij mensen met een hersenletsel, kortom, kunst en muziek werken net als medicijnen om depressie, stress en pijn te verminderen, waardoor onze afhankelijkheid van medicatie afneemt. Het bezoeken van livemuziekconcerten, musea, tentoonstellingen en het theater verkleint het risico op eenzaamheid en kwetsbaarheid in de toekomst.

In haar boek bespreekt en analyseert de auteur kunst als kunst voor het welzijn, voor geestelijke gezondheid, om de hersenen gezond te houden, voor beweging, stress, pijn en voor gezond gedrag en zelfs voor een lang leven. Waarom wordt er niet méér kunst beoefend? vraag zij zich af.

“Van de Griekse en Romeinse filosofen”, zo lezen we, “stelde Aristoteles dat theater het hart weer in balans kon brengen, Pythagoras zou hebben beweerd dat de ziel met behulp van muziek gezuiverd kan worden en Boëthius geloofde dat muziek het evenwicht van de vloeistoffen in het lichaam kon herstellen – allemaal invloeden waarvan gedacht werd dat mensen er ‘beter’ van werden. De Perzische filosoof Avicenna noemt kunst meer dan 150 keer in zijn medische encyclopedie. En de Italiaanse filosoof Marsilio Ficino beweerde dat muziek melancholie kon genezen. Daarnaast is kunst in alle medische tradities terug te vinden.”

“De oude Egyptenaren” zo gaat het verder, “geloofden dat kwade geesten die ziektes veroorzaakten verjaagd konden worden met gegraveerde edelstenen, benen beeldjes en tekeningen. In het Indiase geneeskundig systeem van de Ayurveda werd gepleit voor de inzet van zachte geluiden en prettige uitzichten om de spijsvertering te stimuleren. In de Arabische geneeskunde werd kunst voorgeschreven om slaap te bevorderen. In de afgelopen tweeduizend jaar zijn er talloze verwijzingen te vinden naar de genezende werking van kunst. Muziek, dans en kunst hebben wonden gestelpt, een einde gemaakt aan epidemieën, mensen weer aan het lopen gekregen, tarantulabeten genezen en zelfs patiënten uit de dood laten opstaan.”

Dit wetenschappelijk boek bevat de resultaten van decennia aan onderzoek met behulp van neuroimaging, moleculaire biomarkers, draagbare sensoren, cognitieve tests en elektronische patiëntendossiers. Dit boek, geschreven door een bekroonde wetenschapper en wetenschapscommunicator en directeur van het Collaborating Centre for Arts and Health van de Wereldgezondheidsorganisatie, zal de manier waarop u kunst waardeert en ermee omgaat in uw dagelijks leven, fundamenteel veranderen en u de tools geven om te optimaliseren hoe, wanneer en welke kunstvormen u beoefent om uw gezondheidsdoelen te bereiken. Kunst is geen luxe, het is essentieel. Gebaseerd op tientallen jaren wetenschappelijk onderzoek en vol praktische inzichten, laat ‘Kunst als medicijn’ zien hoe kunst ons laat bloeien, sterker en gelukkig(er) maakt. “Art Cure, The Science of How the Arts Transform Our Health” werd vertaald door Roos van de Wardt.

Daisy Fancourt (1990) is hoogleraar psychobiologie en epidemiologie aan University College London, waar ze leiding geeft aan de Social Biobehavioural Research Group en directeur is van het Collaborating Centre on Arts and Health van de Wereldgezondheidsorganisatie. Ze heeft 300 wetenschappelijke artikelen gepubliceerd en meer dan twintig academische prijzen gewonnen. Ze is een veelvuldig bekroond wetenschapscommunicator en is door het World Economic Forum uitgeroepen tot Global Shaper en door de BBC tot New Generation Thinker. Daisy wordt gerekend tot de meest geciteerde wetenschappers ter wereld.

Daisy Fancourt Kunst als medicijn De wetenschap van kunst en gezondheid 365 bladz. Ten Have ISBN 9789025912833