Lola Bobesco spielt/plays Bach, Vitali, Vanhal, Mozart, Beethoven, Saint-Saëns (Original SWR Tapes remastered 1957-1961) op het label SWR Classic. Een historische meerwaarde!

Lola Bobesco was een bewonderenswaardige en geweldige muzikante wiens naam tegenwoordig niet meer zo bekend is als die van andere belangrijke violisten van de 20e eeuw. Met haar meeslepend en levendig spel ging ze efficiënt om met de kinetische energie van muziek. Deze uitgebreide release bevat drie cd’s met vioolconcerti uit de barok tot de 20ste eeuw. Sommige van de hier opgenomen opnames worden voor het eerst uitgebracht.

De Belgische violiste van Roemeense afkomst Lola Bobesco (geboren als Lola Violeta Ana-Maria Bobescu) (1919-2003) kreeg als muzikaal wonderkind haar eerste vorming van haar vader, de componist/dirigent Aurel Bobescu, met wie ze voor het eerst openbaar optrad op zesjarige leeftijd. Nadien ging ze aan het Conservatorium van Parijs bij Jules Boucherit studeren. Andere leerlingen van Boucherit waren o.a. Ginette Neveu, Michel Schwalbé, Manuel Rosenthal, de jazzviolist, Michel Warlop, Ivry Gitlis, Michèle Auclair, Devy Erlih, Alban Perring, Janine Andrade, Jacques Dejean, Serge Blanc, Henri Temianka, Denise Soriano en de dirigent, Jean Martinon.

Lola behaalde in Parijs in 1934 een eerste prijs en een jaar later een prix d’excellence. Daarna studeerde ze ook nog bij Jacques Thibaud. In 1937 behaalde ze als zeventienjarige de zevende plaats in de internationale wedstrijd Eugène Ysaÿe (de voorloper van de Koningin Elisabethwedstrijd), die gewonnen werd door David Oistrach. Hierop volgden uitnodigingen van verschillende grote orkesten en dirigenten, waaronder de Berliner Philharmoniker. In april 1938 maakte ze haar Nederlands debuut in Diligentia in Den Haag. Ze trad dat jaar nog verschillende malen op in Nederland, onder andere in het Concertgebouw van Amsterdam onder Willem Mengelberg, en toerde door Nederlands-Indië. De Tweede Wereldoorlog maakte echter een abrupt einde aan haar carrière als soliste.

Na de oorlog vestigde ze zich in België, trouwde met de Franse pianist Jacques Genty (1921-2014), kreeg de Belgische nationaliteit, en legde zich vooral toe op kamermuziek. Met Genty maakte ze onder meer opnames van de complete sonates voor viool en piano van Johann Sebastian Bach, Beethoven en Brahms. In 1958 stichtte ze een Belgisch kamerorkest, “Les Solistes de Bruxelles” dat later het “Orchestre de Chambre de Wallonie” werd. In de jaren 1980 maakte ze enkele tournees door Japan waar ze verschillende platen opnam. Ze gaf ook les aan het Conservatorium van Brussel en zetelde in de jury van de Koningin Elisabethwedstrijd in 1971 en 1993. Ze bleef optreden en opnames maken tot kort voor haar overlijden in 2003, onder meer met het Arte del Suono strijkkwartet.

De Franse pianist Jacques Genty (foto) behaalde een eerste prijs piano aan het conservatorium van Parijs in de klas van Lazare Lévy, evenals een eerste prijs orkestdirectie bij Charles Munch. Tijdens de Tweede Wereldoorlog trad hij toe tot het verzet. Daarna verhuisde hij naar België en vormde met Lola Bobesco, die zijn vrouw en partner werd, een internationaal erkend kamermuziek duo. Het Bobesco-Genty-duet, werd op het hoogtepunt van hun roem, door het label Decca gekozen voor zijn eerste opname bedoeld om de komst van de vinylplaat te markeren, toen een gloednieuw medium. Samen namen ze de sonates van Mozart, Beethoven, Debussy op. Ze werkten aan Poulencs sonate voor viool en piano samen met de componist zelf, die niet aarzelde om aan Jacques Genty advies te vragen.

De box biedt ook de gelegenheid om de dirigenten Hans Müller-Kray en Karl Ristenpart te ontdekken. De Duitse dirigent, professor en muziekregisseur, Hans Müller-Kray (1908-1969) (foto) groeide op als de jongste van 14 kinderen van de kolenmijnwerker Karl Müller, die van 1882 tot zijn overlijden in juli 1937 het Knappenmusikkorps van de Bonifacius-mijn in Essen leidde. Müller-Kray leerde piano en cello spelen en studeerde later compositie en theorie aan de Folkwangschule. Hij slaagde voor het eindexamen als gecertificeerde muziekleraar en kreeg de leiding over de volkskoren in Essen-Werden en Essen-Steele. In 1932 werd hij repetitor van het Stadttheater Essen, in 1933/34 pianist van het ballet “Der Grüne Tisch”, waarmee hij samen met Kurt Jooss in binnen- en buitenland werkte. Van 1934 tot 1941 was hij eerste Kapellmeister van het theater in Münster, vanaf 15 mei 1942 chef-dirigent bij de Reichsender Frankfurt am Main, en van 1945 tot 1948 eerste Kapellmeister in het Staatstheater Wiesbaden.

In 1948 werd hij door de Amerikaanse militaire regering benoemd tot hoofd van het muziekdepartement en chef-dirigent van het Radio-Sinfonieorchester Stuttgart van de Süddeutscher Rundfunk. In deze dubbele functie werkte hij tot zijn overlijden. Onder zijn leiding werd het symfonisch repertoire gecultiveerd. Bovenal wijdde Hans Müller-Kray zich aan werken van de nieuwere muziek die nog niet waren gehoord tijdens de periode van het nationaalsocialistisch cultuurbeleid in Duitsland. Bovendien dirigeerde hij opera en creëerde zo meer dan 30 complete opnames.

Karl Ristenpart (1900-1967) werd geboren in Kiel en studeerde aan het Stern Conservatorium in Berlijn en in Wenen. Hij was sterk betrokken bij het creëren van drie orkesten tijdens zijn leven, voornamelijk het Kamerorkest van de Saar. Met hen creëerde hij een van de vroegste opgenomen collecties van Bachs orkestrale muziek. Deze opnames werden oorspronkelijk gemaakt tussen 1954 en 1967 als Les Discophiles Français, Erato en Club Français du Disque releases in Frankrijk en verschenen vervolgens onder licentie met verschillende Amerikaanse labels (met name Nonesuch) op zowel LP als cassette. In 2000 bracht het Frans Accord-label (Universal) overigens een zes-cd-set uit die de volledige Ristenpart-opnames van Bach-orkestwerken omvatte. De dirigent en zijn collega’s uit Saarbrücken hebben ook uitvoeringen opgenomen van o.a. werken van Mozart en Haydn. De blijvende bekendheid die hij ontving voor deze interpretaties van barok en vroege klassieke muziek overschaduwde het feit dat hij met zijn Saarorkest werken van ongeveer 230 componisten, waarvan minstens de helft uit de 20e eeuw, voor de Saarradio opnam.

Na de Tweede Wereldoorlog keerde Ristenpart terug naar het verwoeste Berlijn en plaatste hij werken van Gustav Mahler (zijn favoriete componist) op het programma van zijn eerste concert in de zomer van 1945. Zijn ongeschonden politieke achtergrond liet hem toe om benoemd te worden als dirigent van de “Radio in de Amerikaanse sector” van Berlijn (RIAS). In 1946 begon hij daarop met het opnemen van muziek van Monteverdi tot Stravinsky, met de krachten van zijn voormalig Kamerorkest, aangevuld met vocale solisten en topmusici uit andere Berlijnse orkesten, onder het label “RIAS”. Dit vormde de tweede van zijn belangrijke periodes van orkestontwikkeling en het begin van zijn doorbraak naar internationale bekendheid als dirigent, die grotendeels was gebouwd op zijn ambitieuze J.S. Bach-concertcyclus van maart 1947 tot december 1952. Van deze periode dateert de legendarische Archiv-productie met bariton Dietrich Fischer-Dieskau en Hermann Töttcher die hobo en hobo da caccia speelde in Bachs Cantatas ‘Ich. Kreuzstab gerne tragen’, BWV 56 en ‘Ich habe genug’, BWV 82.

Maar de verslechtering van de naoorlogse politieke situatie in Duitsland in het begin van de jaren vijftig, met name in Berlijn, waar circulatie tussen de verschillende sectoren steeds moeilijker werd, veroorzaakte ook financiële problemen voor radio-uitzendingen. Toen eind 1952 duidelijk werd dat de RIAS niet alle orkesten kon blijven subsidiëren, accepteerde Ristenpart een aanbod om een nieuw kamerorkest voor de Saarradio te creëren, waarmee hij ook LP’s voor Les Discophiles français opnam, een ongebruikelijke regeling in verband met het feit dat de “autonome” regio Saar in die tijd nog onder Frans bestuur stond.

Ristenpart begon in de zomer van 1953 te werken als dirigent van het Kammerorchester des Saarländischen Rundfunks, dat aanvankelijk 16 jonge muzikanten omvatte die met hem waren meegekomen uit Berlijn. De daaropvolgende samenwerking met Franse instrumentale solisten was bijzonder vruchtbaar, wat leidde tot vele tournees, opnames en partnerschappen met solisten zoals de fluitist Jean-Pierre Rampal en de leden van zijn blazersensemble “Le Quintette à vent Français”. Ongeveer 170 LP-platen met Ristenpart en zijn Saar Orkest zijn onder licentie verkocht door verschillende platenmaatschappijen over de hele wereld. Deze omvatten twee complete sets van de Brandenburgse concerten, de Orkestsuites en Die Kunst der fuge van Bach, verschillende albums met Bachs cantates, veel Telemann, Vivaldi, veel Mozart en Haydn werken, maar ook bekroonde fonoplaten met muziek van Britten, Roussel en Hindemith.

Tracklist :

-J.S. Bach: Violin Concerto No. 1 in A minor, BWV1041

(Sinfonieorchester des Süddeutschen Rundfunks o.l.v. Hans Müller-Kray)

-Vitali: Chaconne in G minor (arrangement voor orkest van Jacques Genty)

(Sinfonieorchester des Süddeutschen Rundfunks Hans Müller-Kray)

-Vanhal: Concerto for Piano, Violin and Orchestra in C

(Kammerorchester des Saarländischen Rundfunks o.l.v.  Karl Ristenpart – Lola Bobesco, Jacques Genty (piano)

-Mozart: Sinfonia Concertante for Violin, Viola & Orchestra in E flat major, K364

(Kammerorchester des Saarländischen Rundfunks o.l.v. Karl Ristenpart – Lola Bobesco, Giusto Cappone (altviool) (foto)

-Mozart: Violin Concerto No. 5 in A major, K219 ‘Turkish’

(Radio-Sinfonieorchester Stuttgart des SWR o.l.v. Hans Müller-Kray)

-Beethoven: Violin Concerto in D major, Op. 61

(Radio-Sinfonieorchester Stuttgart des SWR o.l.v. Hans Müller-Kray)

-Saint-Saëns: Violin Concerto No. 3 in B minor, Op. 61

(Radio-Sinfonieorchester Stuttgart des SWR o.l.v. Hans Müller-Kray)

Lola Bobesco plays Bach, Vitali, Vanhal, Mozart, Beethoven, Saint-Saëns (Recordings 1957-1961) Sinfonieorchester des Süddeutschen Rundfunks Hans Müller-Kray Kammerorchester des Saarländischen Rundfunks Karl Ristenpart 3 cd SWR Classic SWR19067CD

http://www.stretto.be/2020/10/20/henryk-szeryng-the-swr-recordings-1956-1984-op-het-label-swr-een-monument/