Glazunov Complete String Quartets, Vol. 1 String Quartets Nos 1,2 and 3 ‘Slavyanskiy’, door het Tippett Quartet op het label Naxos. Wat een ontdekking!

De 7 strijkkwartetten van Alexander Glazunov beslaan zijn gehele carrière als componist en waren en bleven even belangrijk als zijn symfonieën. Ontdek ze op deze cd.

Het beeld van Tsjaikofski die de West-Europese muziek graag navolgde, vooral muziek uit Italië, Frankrijk en Duitsland, is bekend. Alexander Glazunov (1865-1936) daarentegen, die geen conservatoriumopleiding had genoten, verwierf zijn vaardigheden als privé-leerling van Rimsky-Korsakov, een van de leden van 5 Russische componisten  die zich in 1862, in Sint-Petersburg verenigden en zichzelf vernieuwers noemden. Zij verdedigden en ondersteunden een nationale stijl van Russische klassieke muziek. Na amper twee jaar privé onderwijs, begon Glazounov reeds met het componeren van een eerste symfonie. In hetzelfde jaar (1882) voltooide hij zijn eerste strijkkwartet, dat evenals de symfonie, al spoedig erkenning vond. In 1884 ontmoette hij voor de eerste keer Tsjaikofski, met wie hij bevriend werd.

In die tijd waren er stijlcontrasten. Tsjaikofski (foto), die beschuldigd werd van ‘westerse neigingen’, was ook een aanhanger van andere hedendaagse Russische componisten en zijn houding tegenover hen was over het algemeen positief, zij het gedifferentieerd. De houding van Glazunov, was gebaseerd op de stelregel, ‘Ik ben bezeten door muziek’. Om de enigszins overdreven woorden van VIadimir Fedorov te gebruiken, “Giazunov kan worden gezien als een type muzikant die alleen in muzikale termen dacht, door muziek ‘voelde’ en geen andere interesses kende dan zijn muziek …”, voor hem was er niets anders dan thema’s, ritmes, ontwikkeling, vorm, plasticiteit van het muzikaal materiaal en tonale kleur van het orkest. Hij concentreerde zich dus bijna uitsluitend op instrumentale muziek, wat hem dankzij zijn schittering, een speciale positie bezorgde onder de Russische componisten van zijn tijd.

Hoewel Alexander Glazunov acht symfonieën componeerde (nr. 9 bleef onvoltooid), zeven strijkkwartetten en indrukwekkende, instrumentale koor- en solowerken, lijkt het erop dat het zwaartepunt van zijn productie gericht was op incidentele orkestwerken. Hij was nl. op zijn best in het componeren van korte, beschrijvende orkestwerken. Desondanks leverde zijn Eerste Strijkkwartet, doordrenkt van nationalistische sentimenten en klassieke discipline, de tienercomponist in 1884, de Glinka-prijs op. De vooruitgang in expressieve reikwijdte en formele integratie in het Tweede Kwartet omvat een meeslepend langzame beweging, die terecht beschouwd wordt als een hoogtepunt van zijn vroeg werk. Zijn Derde Kwartet is vanwege het suggestief volksmuziekkarakter, bekend geworden als ‘Het Slavisch Kwartet’.

Het Tippett Quartet werd opgericht in 1998 en kreeg zijn naam in dezelfde week dat de componist Michael Tippett overleed. De oorspronkelijke leden waren Jeremy Isaac en John Mills (viool), Maxine Moore (altviool) en Bozidar Vukotic (cello). In 2009 verving Julia O’Riordan, Maxine Moore. O’Riodan werd in 2012, op haar beurt vervangen door Lydia Lowndes-Northcott. Het Tippett Quartet heeft optredens verzorgd en radio-uitzendingen uitgezonden in het Verenigd Koninkrijk, Europa, Canada en Mexico. Het diverse repertoire benadrukt de veelzijdigheid van het ensemble. Het heeft een indrukwekkende discografie en heeft talloze wereld- en Britse premières verzorgd. Het ensemble werkte samen met componist/geluidskunstenaar Matthew Herbert aan een herinterpretatie van Beethovens opus 135 en trad op met het Royal Ballet. In 2011 vierde het kwartet de verjaardag van de iconische filmcomponist Bernard Herrmann met een reeks concerten en radio-uitzendingen.

Glazunov Complete String Quartets Vol. 1 String Quartets Nos 1,2 and 3 Slavyanskiy Tippett Quartet cd Naxos 8574716