“Bomba Flamenca” door La Tempête o.l.v. Simon-Pierre Bestion, op het label Alpha. Subliem !

Simon-Pierre Bestion dompelt u met dit progrmma onder in de wereld van Karel V en een Spanje dat getekend was door de Arabisch-Andalusische cultuur. Maar, vanaf 1515 verwelkomde Spanje ook musici en zangers uit Vlaanderen. Deze legendarische Capilla flamenca had volgens Bestion een explosieve invloed op de Spaanse muziek tijdens de Renaissance. De vocale solisten zijn Perrine Devillers, sopraan, Anaïs Bertrand, mezzosopraan, Francisco Javier Manalich, tenor en René Ramos-Premier, bariton.  Niet te missen!

Hij heeft een denkbeeldig Requiem gecomponeerd voor de dood van Karel V, gebruikmakend van composities die daadwerkelijk voor deze dienst bedoeld waren, zoals Pedro de Escobars Missa pro defunctis en Cristóbal de Morales’ Missa Mille regretz, gebaseerd op het favoriete lied van de keizer. Zoals gebruikelijk neemt de oprichter en dirigent van La Tempête zich een aantal vrijheden en blaast hij leven in deze werken door ze te arrangeren met variaties in timbre, tempo en expressie: ‘Ik heb ervoor gekozen om uitgebreid gebruik te maken van percussie en bepaalde zeer karakteristieke instrumenten zoals de schalmei en de zakpijp, die perfect passen bij de sfeer van processies in de openlucht, zoals die in de tuinen van het Alhambra.’

Met Cristóbal de Morales (foto) als muzikale schakel, ontmoet de historische uitvoeringspraktijk, improvisatie en wordt vroege muziek een open veld voor experimenten. Een requiem tussen werelden – en een klanklandschap van Spanje in de overgang van de middeleeuwen naar de renaissance. Misschien luisterde Karel V ernaar – in de halfduisternis van het klooster in San Jerónimo de Yuste (foto). Dit is niet gedocumenteerd – maar precies daar begint het programma.

Karel V, geboren in Gent, bracht zo’n twintig jaar later musici en zangers uit Vlaanderen naar het Spaanse hof. De Frans-Vlaamse polyfonie – complex en kunstig verweven – ontmoette de Spaanse tradities. De componist Cristóbal de Morales is hiervan een treffend voorbeeld. Zijn “Kyrie” opent de liturgie van het Requiem in de engere zin van het woord. Voor deze mis gebruikte Cristóbal de Morales de melodie van een destijds zeer populair chanson: “Mille Regretz” – hier in een instrumentale versie van Luis de Narváez. Het zou een favoriet lied van Karel V zijn geweest. Persoonlijke voorkeuren, seculiere muziek en liturgische gebruiken zijn nauw met elkaar verweven. Het uitstekende ensemble La Tempête en zijn dirigent, Simon-Pierre Bestion, onderzoeken deze verbanden.

Het Sefardisch lied “Irme kero madre a Yerushalayim” spreekt over het verlangen naar Jeruzalem en verbindt persoonlijke gevoelens met religieuze hoop. Het weerspiegelt, generatie na generatie, de geschiedenis van de Joodse gemeenschappen in ballingschap en hun culturele identiteit. Het programma volgt de liturgie van de Requiemmis. De diverse muzikale invloeden zijn vakkundig in de structuur geïntegreerd. De musici verrijken het klanklandschap met schalmeien, trombones en percussie-instrumenten die typerend zijn voor die periode. De polyfone dichtheid blijft transparant, de improvisaties zijn vrij en het ritme wordt fysiek overgebracht.

“Ad mortem festinamus” is een middeleeuws pelgrimslied. De dood wordt hier op een bijna dansachtige manier benaderd. La Tempête geeft deze uiteenlopende stijlen precies vorm, zonder ze glad te strijken. De titel “Bomba Flamenca” vertaalt zich als “Vlaamse bom”. Voor Simon-Pierre Bestion vat het de ingrijpende veranderingen perfect samen. Het is een requiem uit vele werelden, met het geluid van een tijdperk dat zichzelf opnieuw uitvindt – fascinerend en stimulerend, niet alleen muzikaal.

Simon-Pierre Bestion (1988) volgde een opleiding aan het Conservatoire de Nantes waar hij een orgelprijs won in de klas van Michel Bourcier, evenals een prijs voor zijn muzikale opleiding. Tegelijkertijd studeerde hij klavecimbel bij Laure Morabito en Frédéric Michel, en breidde hij zijn vaardigheden als masterclass toetsenist uit bij Jan-Willem Jansen, Francis Jacob, Benjamin Alard, Martin Gester en Aline Zylberach. In 2006, was hij finalist van de internationale orgelwedstrijd in Bethune. Zijn smaak voor compositie en hedendaagse muziek bracht hem ertoe de vocale polyfonie en de rijkdom van koorwerk te ontdekken. Daarna volgde hij een opleiding tot koordirigent bij Valérie Fayet, aan het Conservatoire de Nantes en zong onder haar leiding in het koor van het Orchestre National des Pays de la Loire.

Daarna trad hij toe tot de klas van Nicole Corti aan het Conservatoire Supérieur de Lyon, en werd sterk beïnvloed door het waardevolle advies van dirigenten als Régine Théodoresco, Roland Hayrabédian, Geoffroy Jourdain, Joël Suhubiette, Dieter Kurz en Timo Nuoranne. Tijdens zijn opleiding werd hij ook sterk beïnvloed door zijn ontmoetingen met Bruno Messina in etnomusicologie en muziekcultuur, Claire Levacher in dirigeren, Dominique Moaty in zang en Thomas Lacôte (harmonie en compositie). Zijn passie voor oude muziek en dirigeren bracht hem ertoe in 2007 het kamermuziekensemble Europa Barocca op te richten met de gambist Julie Dessaint. Hij voltooide deze instrumentale falanx met de oprichting van het koor Luce del Canto, een vocaal ensemble bestaande uit jonge semiprofessionele zangers. Voortbouwend op hun aanvankelijk succes, kwamen deze twee formaties in 2015 samen en werden ze La Tempête. Gezien het naast elkaar plaatsen van muziek in verschillende stijlen en uit verschillende perioden, heeft Simon-Pierre Bestion zich inmiddels met zijn ensemble “La Tempête”, op de hedendaagse muziekscene gevestigd als één van de meest creatieve vertolkers.

Tracklist:

Albert de Paris, chantre à Notre-Dame de Paris

Codex Calixtinus (extr.) : Congaudeant catholici (Que les catholiques de réjouissent)

Clément Janequin

La Guerre, ou La Bataille de Marignan

Mateo Flecha

La Bomba

Pierre de Manchicourt

Requiem (extr.) : Introit

Luys de Narvaes

Libro 3 de los seys libros del dephin (extr.) : Mille refretz. Cancion 1, del Emperador

Cristopbal de Morales

Missa Mille regretz (Messe-parodie sur la chanson “Mille regretz” de Josquin Des Prés)

Nicolas Gombert

Musae Jovis (in memoriam Josquin)

Alphonse X dit le Sage

Cantigas de Santa Maria (extr.) : Quen na Virgen grosïosa n°256

Juan del Encina

Cancionero de Palacia (extr.) : Una sanosa porfia

anonyme

Livre vermeil de Montserrat (extr.) : Ad mortem festinamus

Thomas Crecquillon

Lamentationes Jeremiae (extr.) : Mem

trad. mozarabe

Los cantorales mozarabes de Cisneros (extr.) : Alleluia, ortus conclusus

Pedro de Escobar

Missa pro defunctis (extr.) : Sanctus & Benedictus

Marbianus de Orto

Lamentatio Jeremia (extr.) : Guimel

Reginald Libert

Missa plenaria de Beata Virgine (extr.) : Agnus Dei

Alphonse X dit le Sage

Cantigas de Santa Maria (extr.) : Tod’aquel que pola Virgen n°212

Albert de Paris, chantre à Notre-Dame de Paris

Codex Calixtinus (extr.) : Dum esset Salvator in monte

Mateo Flecha le Vieux

El Fuego

Cristobal de Morales

Requiem pour Charles Quint (extr.) : Parce mihi, Domine

Antonio de Cabezon

Fabordon y glosas del Primer Tono Llano (extr.) : Magnificat

Bomba Flamenca Les Funérailles imaginaires de Charles Quint La Tempête Simon-Pierre Bestion cd Alpha 1216