Deze uitzonderlijke, nieuwe cd van het fenomenaal Yekaterinburg Philharmonic Choir presenteert Alfred Schnittke’s, Three Sacred Hymns en zijn Concerto For Choir, een bewerking van gedichten van Grigor Narekatsi (Sint Gregorius van Narek).

Alfred Schnittke woonde van 1946 tot 1948, in Wenen, waar hij piano leerde spelen en muziektheorie studeerde. Hij voltooide zijn studie bij Jevgeni Golubev (1910-1988) (een Sovjet-componist van o.a. 24 strijkkwartetten en 7 indrukwekkende symfonieën), aan het Conservatorium van Moskou, waar hij later zelf compositie zou doceren. In het kader van het socialistisch-realisme, componeerde Schnittke als Sovjetcomponist, tussen 1961 en 1984, muziek voor wel 24 films. Deze “Soundtracks” zijn net als deze van Sjostakovitsj, in het Westen nog steeds totaal onbekend!

Verder componeerde Schnittke weliswaar een breed scala aan genres, veelal experimenteel, o.a. 9 symfonieën (eigenl. 10, want net als bij Bruckner, is er van Schnittke een “Symfonie 0” uit 1957, bekend), concerti grossi, een pianoconcerto (1960) en 4 vioolconcerti. Wat de vergelijking met Bruckner betreft, is het vermeldenswaard dat Schnittke in 1979, zijn 2de symfonie, de titel “St. Florian” gaf. Deze koorsymfonie voor alt, contratenor, tenor en bas, koor en orkest, gestructureerd naar het Ordinarium van de Mis, was een eerbetoon aan Anton Bruckner, die organist was van de priorij van St. Florian in Opper-Oostenrijk en die daar trouwens onder het orgel begraven ligt.

Verder kennen we van Schnittke het oratorium “Nagasaki” voor mezzosopraan, gemengd koor en orkest (1958), balletten, veel koor- en vocale muziek, 3 opera’s, evenals bewerkingen van werken van andere componisten. Zijn bekendste werken zijn het Concerto Grosso nr. 1 voor twee violen, klavecimbel, piano en strijkers (1976-77) en het Vioolconcerto nr. 4 uit 1984, waarbij de violist de opdracht kreeg de cadens te mimen in plaats van deze daadwerkelijk te spelen…

Schnittke, die tot midden jaren ’80, vrijwel onbekend was buiten de Sovjet-Unie, verwierf een grote aanhang in het Westen dankzij de inspanningen van prominente Russische musici als de dirigent, Gennady Rozhdestvensky, de violist, Gidon Kremer, de dirigent, violist en altviolist, Yury Bashmet en de cellist, Mstislav Rostropovich. Toen Alfred Schnittke en Arvo Pärt (samen op de foto) reeds in de jaren ’70, beiden het orthodox geloof overnamen, kregen orthodoxe koortradities een steeds prominentere plaats in hun werk. Beide componisten keken weliswaar ook naar de muziek van de westerse kerk. Twee van Schnittke’s “Three Sacred Hymns” (1984-1985) bv. zijn in het Westen bekend als Ave Maria, en het Onze Vader. Het “Jezusgebed” daarentegen, de tweede hymne, was een typische gebedsvorm van het Oosters christendom. In 1983, bekeerde Schnittke zich tot het katholicisme met een diepgeworteld geloof in predestinatie en mystiek en vestigde zich in 1990, in Hamburg.

Andrei Petrenko, de artistiek leider van het ensemble, zegt: “Het Concerto is een uniek koorwerk dat muzikale lagen van grote diepgang combineert. Het stuk helpt luisteraars en uitvoerders hun aardse bestaan te overstijgen en de sublieme rijken te verkennen die Narekatsi en Schnittke hebben onthuld. Het is een belichaming van spiritualiteit en bezit een eindeloze reeks betekenissen die alleen door de heilige tekst ervan begrepen kunnen worden.”

Andrei Petrenko studeerde af aan het Conservatorium van Leningrad met een graad in koordirectie (klas van E.P. Kudryavtseva-Murina). Van 1994 tot 2000 was hij artistiek leider van het Smolny Kathedraalkoor in Sint-Petersburg, waarmee hij tournees maakte door Finland, Polen, Duitsland, Nederland, België en Zuid-Korea. Van 1989 tot 2000 was hij als professor aan de afdeling koordirectie van het Conservatorium van Sint-Petersburg tevens dirigent van het Kamerkoor van het conservatorium. Onder zijn leiding toerde het studentenensemble door Italië (1991) en won het de eerste prijs op het Internationale Festival voor Kerkmuziek in Hajnówka (Polen, 1993). In 2000 werd Andrei Petrenko chef-koorleider van het Mariinsky Theater. Met het Mariinski Koor presenteerde hij a cappella-programma’s in de meest prestigieuze zalen van Rusland, Litouwen, Finland, Nederland, België, Frankrijk, Duitsland, Zwitserland, Italië, Groot-Brittannië en Israël. Zijn koorrepertoire omvatte Bachs Johannespassie en Matthäuspassie, Händels Messiah, Requiems van Mozart en Berlioz, Brahms’ Requiem de la Deutsches, Rossini’s Stabat Mater, de Symfonie der Psalmen en Oedipus de Koning van Stravinsky, Klokkenspel van Gavrilin, Sibelius’ Kullervo, de cantates Lente en Klokken van Rachmaninov, Koerskliederen van Sviridov en Kokkonens Requiem.

 Het koor onder leiding van Andrei Petrenko ontving een Grammy-nominatie voor de uitvoering van Gubaidulina’s Johannespassie en de International Classical Music Awards (ICMA) voor de uitvoering van Stravinsky’s Oedipus rex. In 2001 was Petrenko koorleider van Shostakovich’s Lady Macbeth van het district Mtsensk op de Salzburger Festspiele. Hij werkte samen met het Santa Cecilia Choir en het Warschau Philharmonisch Koor. In 2008 was hij gastdirigent van het koor van Radio France. Sinds 2014 werkt Andrei Petrenko samen met het Jekaterinburgse Filharmonisch Koor en sinds 2015 is hij artistiek leider. Sinds 2015 werkt Andrei Petrenko ook samen met het Oeral Filharmonisch Orkest. Van 2020 tot 2022 was hij artistiek leider van het Oeral Jeugd Symfonieorkest. Vanaf februari 2021 is Petrenko productieassistent van de artistiek leider van het Mikhailovsky Theater, Vladimir Kekhman. Andrei Petrenko is lid van het presidium van de Russische Koorvereniging en jurylid van prestigieuze nationale en internationale concoursen. Hij ontving de hoogste theaterprijs van Sint-Petersburg – de Zolotoi Sofit – en een diploma van de president van Rusland “Voor zijn grote bijdrage aan de voorbereiding van de Olympische Spelen in Sotsji” (2014).

Sacred Music By Alfred Schnittke Three Sacred Hymns, Concerto For Choir Yekaterinburg Philharmonic Choir Andrei Petrenko cd Fuga Libera FUG 865