“Jan Ladislav Dussek, messe solemnelle” door het Choir of the AAM en Academy of Ancient Music, o.l.v. Richard Egarr, op het label AAM Records. Een ontdekking!

Op deze cd ontdekt u de wereldpremière van de Messe Solemnelle van Jan Ladislav Dussek (1760-1812), gecomponeerd in 1811 voor de naamdag van prinses Maria Josepha Hermenegilde Esterházy (geb. Liechtenstein). Als vooruitstrevende, avontuurlijke componist wordt Dusseks muziek erkend als een van de meest vernieuwende van zijn tijd. Zijn hier opgenomen, laatste grote werk, was daarop geen uitzondering.Dussek is nu vooral bekend door zijn leerstukken voor piano, hoewel hij een veelzijdige en veelomvattende componist was. Hij was populair in zijn tijd, maar ging vergezeld van een vleugje schandaal waarmee hij het continent doorkruiste, een gebied van Sint-Petersburg tot Londen, toen hij de revolutie, het bankroet, beschuldigingen van opruiing en zelfs zijn vrouw en dochter ontvluchtte. Jan Ladislav Dussek werd geboren in Tschaslau (nu Čáslav), aan de oude weg tussen Praag en Wenen, in een familie van musici. Zijn vader was nl. cantor en een bekend organist. Hij begon op zijn vijfde met pianospelen en op negenjarige leeftijd componeerde hij reeds een mis. Na 1778 verbleef hij achtereenvolgens bij de stadhouder in Den Haag, in dienst van de Nederlandse graaf Männer. Hij begon een concertcarrière en publiceerde zijn eerste werken. In Hamburg perfectioneerde hij zich bij Carl Philipp Emanuel Bach die hem aanmoedigde om zijn nieuwe ideeën in de praktijk te brengen.In 1783 was hij in St. Petersburg, waar hij de bescherming genoot van Prins Radziwill. Hij bereikte Parijs in 1786, langs Berlijn, Mainz, Kassel, Frankfurt. Tijdens zijn verblijf in Parijs studeerde hij bij de pianiste en componiste Hélène de Montgeroult (1764-1836) (foto).Hij verliet Frankrijk in 1789, tijdens de Franse Revolutie om zijn toevlucht te zoeken in Engeland, en speelde er voor het eerst in de Hanover Square Rooms in juni 1789. Tijdens de jaren 1790 werden zijn werken samen met die van Joseph Haydn vaak gespeeld, met name tijdens de Salomon concerten in Londen. Hij was bekend met Viotti, Clementi, Cramer en Dragonetti en werkte ook samen met John Broadwood, een pianobouwer, om het ontwerp te verbeteren. In 1792 trouwde hij met de Schotse zangeres, pianist, harpiste en componiste, Sophia Corri, en stichtte een uitgeverij met haar vader, Domenico Corri, een gerenommeerde professor zang. In 1799 stond het huis echter op de rand van het faillissement. Om de gevangenis te ontlopen vluchtte Dussek terug naar Hamburg, waarbij hij vrouw en kinderen achterliet. Hij werkte er tussen 1804 en 1806 in dienst van prins Louis Ferdinand van Pruisen (foto). Sinds 1800 verbleef de prins, (Frederik de Grote was zijn oom), vaak in Berlijn, waar zijn zus Louise en haar man Antoni Radziwiłł woonden. Daar kwam hij terecht in de salon van Rahel Varnhagen, een kunstzinnig milieu dat hem, vooral onder invloed van Dussek, stimuleerde tot componeren. Onder meer Beethoven prees de prins om zijn muzikale gave. In 1802 speelde Dussek in zijn geboorteplaats Praag en vervolgens was hij in dienst van Prins Isenburg (1806-1807), alvorens terug te keren naar Parijs om er zijn dagen te eindigen in Saint-Germain-en-Laye, lijdend aan jicht, waar hij overleed. Dussek, een vooruitstrevende, vroege romantische componist, creëerde een innovatieve pianomuziekstijl die werd gekenmerkt door een harmonische rijkdom en intense emotionele expressiviteit, die ten volle tot zijn recht komt.Deze mooie luxe editie bevat een 100 pagina’s tellend, in kleur geïllustreerd boekje met achtergrondinformatie, en de volledige gezongen tekst, samen met de cd, gepresenteerd in een harde slipcase. De Academy of Ancient Music wordt hier voor het eerst sinds de compositie meer dan tweehonderd jaar geleden uitgevoerd en wordt geleid door muziekdirecteur, Richard Egarr, vergezeld door een briljante cast van solisten. Opgenomen van een gloednieuwe wetenschappelijke editie van Messe Solemnelle gemaakt door Reinhard Siegert voor Richard Egarr en AAM van Dusseks autograaf manuscriptpartituur, is deze cd een eersteklas opname van een belangrijk stuk van een van de meest verwaarloosde componisten. De vocale solisten zijn Stefanie True (sopraan), Helen Charlston (mezzosopraan), Gwilym Bowen (tenor) en  Morgan Pearse (bas). Een enorme ontdekking van een onbekend werk van een van Mozarts meest begaafde jongere tijdgenoten.Richard Egarr (°1963) (foto), geboren in Lincoln, ontving zijn vroege muzikale opleiding als koorknaap aan York Minster en aan Chetham’s School of Music in Manchester. Later was hij organist aan Clare College, Cambridge en studeerde hij aan de Guildhall School of Music & Drama. Studie bij Gustav Leonhardt inspireerde zijn werk verder op het gebied van historisch geïnformeerde uitvoeringen. Egarr staat algemeen bekend als specialist in het barokrepertoire, maar heeft repertoire uitgevoerd in een breed historisch tijdperk, van 15de eeuwse orgelintabulaties tot Dussek en Chopin op historische piano’s, tot Berg en Maxwell Davies op moderne piano. Hij heeft verschillende albums met solo-klaviermuziek opgenomen voor labels als harmonia mundi, en kamermuziekrepertoire voor labels als Hyperion. In 2006 werd Egarr muziekdirecteur van de Academie voor Oude Muziek (AAM). Met de AAM heeft Egarr commerciële opnames gemaakt voor labels als harmonia mundi, en het eigen label, AAM.

Egarr maakte zijn Glyndebourne-debuut in 2007 met een geënsceneerde versie van Bachs Matthäus-Passion. In 2012 dirigeerde Egarr voor het eerst het Philharmonia Baroque Orchestra (PBO). Na twee extra gastoptredens bij het PBO kondigde het PBO in januari 2019 de benoeming aan van Egarr als de volgende muziekdirecteur, met een initieel contract van 5 jaar. De oorspronkelijke bedoeling was dat Egarr zou dienen als kandidaat-PBO-muziekdirecteur voor het seizoen 2020-2021, en vervolgens de titel van muziekdirecteur zou worden met het seizoen 2021-2022. In de nasleep van de COVID-19-pandemie veranderde het PBO zijn seizoen 2020-2021 in een virtueel seizoen en kondigde het de komst aan van Egarr als muziekdirecteur met ingang van 1 juli 2020, een seizoen eerder dan oorspronkelijk gepland.  Jan Ladislav Dussek messe solemnelle Choir of the AAM, Academy of Ancient Music, Richard Egarr Stefanie True Helen Charlston Gwilym Bowen Morgan Pearse cd AAM Records AAM011