Krijn Thijs (red.) “Duitsland 1918‐1991, Twintig vensters op een bewogen eeuw”, een uitgave van Boom uitgevers Amsterdam.

Dit boek biedt een handzame kennismaking met de Duitse geschiedenis, vanaf het begin van de Weimarrepubliek tot het einde van de Koude Oorlog. De 15 auteurs hebben het over de opkomst van het nationaalsocialisme en de val van de Muur in 1989, maar ook over minder bekende thema’s als de echo van het Duits koloniaal verleden in Afrika en de opvallende carrière van de Volkswagen Kever. De oorsprong van dit bijzonder interessant project lag bij de samenwerking tussen het Duitsland Instituut Amsterdam (DIA) en het tijdschrift Kleio. Continue reading

Renée Smithuis, “Piet van Wijngaerdt (1873-1946), Grondlegger van de Bergense School”, een interessante en verruimende, rijk geïllustreerde monografie, uitgegeven door Waanders & de kunst.

Met zijn manifest ‘De Nieuwe Schilderkunst’ legde Piet Van Wijngaerdt (1873-1964) in 1916, het theoretisch’ fundament onder de expressionistische beweging. Zijn pleidooi voor ‘grootere innerlijkheid’, gebruik van dissonanten en het ‘vermijden van gemaniëreerdheid’, maakte veel indruk op de schilders in Bergen. In het boek met wel 200 illustraties, maakt Renée Smithuis duidelijk hoe Van Wijngaerdt tot deze opvattingen is gekomen en hoe deze van invloed zijn geweest op Bergense Schoolkunstenaars als Arnout Colnot, de gebroeders Wiegman, Filarski, Gestel en Van Blaaderen. Continue reading

“De mens, ge kunt gij daar niet aan uit” (Gerard Walschap). Daniël Biltereyst, “Verboden beelden, De verborgen geschiedenis van filmcensuur in België”, een bijzondere uitgave van Houtekiet

In theorie had België een van de meest vrije filmkeuringssystemen ter wereld. In films voor volwassenen (16+) kon zowat alles. Enkel films die voor kinderen bedoeld waren, moesten gekeurd en geschikt bevonden worden. In de praktijk liep het weliswaar helemaal anders. Daniël Biltereyst schreef daar een magnifiek boek over. Continue reading

Stefan Zweig, “Joseph Fouché, Portret van een politicus”, uitgegeven door Ijzer. Een meesterlijke vertelling.

Stefan Zweig heeft met zijn schitterende biografieën (over o.a. Marie Antoinette en Maria Stuart) honderdduizenden lezers weten te boeien. Van alle figuren die hij op onnavolgbare wijze heeft getekend is Joseph Fouché (1759-1820) misschien wel de interessantste. Fouché heeft zich nl. als tegenspeler en/of medespeler van Robespierre, Napoleon en Talleyrand, onder elk bewind weten te handhaven, dankzij zijn geslepenheid en zijn volkomen gemis aan gewetensbezwaren. Continue reading

“Het woord “boeddhisme” suggereert een eenheid die er niet is, niet in het Westen, maar ook niet in Azië.” Paul van der Velde, “In de huid van de Boeddha”, een onthullende en heel verrijkende uitgave van Balans.

 

Het boeddhisme is al jaren zeer populair in het Westen. De Boeddha is te vinden in interieurs en tuinen, woorden als ‘mindfulness’ en ‘zen’ zijn volkomen ingeburgerd en meditatiecursussen bestaan in talloze varianten, van intensieve retraiteweekenden tot ‘buddhism light’ in wellnesscentra. Maar, wat zoeken moderne westerlingen die zichzelf zo vaak als ‘niet-religieus’ beschouwen, eigenlijk in het boeddhisme? “Een ding is zeker: de ideeën die wij erover hebben, kloppen vaker niet dan wel. Het boeddhisme is niet de antistressreligie die het Westen er graag van maakt”, zo klinkt het. Continue reading

Renée Smithuis, “Bergense School, 1914-1925, De eerste Hollandse expressionisten”, een uitgave van Waanders & de kunst. Niet te missen!

In Bergen in de Nederlandse provincie Noord-Holland, de woonplaats van Adriaan Roland Holst (1888-1976), de “Prins der Dichters”, bestond  ruim tien jaar een schilderschool. In de periode 1880-1940, de ’tweede Gouden Eeuw’, behoorde die School tot de Europese avant-garde. Directe aanleiding voor deze publicatie was de schenking door Renée Smithuis van een aanzienlijk deel van haar verzameling Bergense School en verwante Nederlandse expressionisten, aan Singer Laren. Over de Bergense School liep in 2015 overigens een tentoonstelling in Singer Laren, het museum en concertzaal in de Nederlandse plaats Laren in Noord-Holland. Continue reading