DER EWIGE KAISER – FRANZ JOSEPH I. 1830 – 1916

De gerenommeerde Oostenrijkse uitgeverij Amalthea zorgt voor geschikte vakantieliteratuur. N.a.v. diverse tentoonstellingen in Wenen in het “Jaar van keizer Franz Joseph” die in 1916 overleed, publiceerde ze verschillende boeken. En wat blijkt? Dat men de muziek niet vergeten is. Kan het ook anders in Wenen?

Tentoonstelling

2016 markeert de 100ste verjaardag van de dood van de Oostenrijkse keizer Franz Joseph I Met een groot aantal niet eerder uitgebrachte originele documenten uit de privé bibliotheek van de keizer brengt deze tentoonstelling zijn privé en openbare leven in beeld. Vandaag zijn er meer dan 10.000 foto’s, grafieken, boeken, tijdschriften en andere persoonlijke documenten Franz Joseph in de Oostenrijkse Nationale Bibliotheek. De tentoonstelling “Der ewige Kaiser” presenteert de hoogtepunten van deze uitgebreide collectie en documenteert de politieke propaganda die werd bediend met de beeltenissen van de keizer tijdens zijn leven die tot vandaag nog resoneren in de Habsburgse mythe. Continue reading

ONBEKENDE FLORENT SCHMITT

Na de release van de vierde en laatste cd van het Invencia Duo van Schmitts complete muziek voor piano duet en piano duo, heeft het label Naxos/Grand Piano nu de volledige 4-cd box uitgegeven. Een niet te missen ontdekking.

Bewerkingen

Gedurende zijn lange en vruchtbare carrière orkestreerde de Elzasser Florent Schmitt (1870-1958) een aanzienlijk deel van zijn composities voor piano. Omgekeerd arrangeerde hij ook diverse van zijn belangrijke werken voor piano solo, piano vierhandig en twee piano’s. Deze uitgave bevat alle originele composities voor piano vierhandig en twee piano’s maar ook een aantal dergelijke transcripties. Schmitts versie voor piano vierhandig van zijn “Lied et Scherzo” op. 54 wordt hier bv. gespeeld op twee piano’s. Oorspronkelijk gecomponeerd in 1910 voor dubbel blaaskwintet maakte hij ook alternatieve versies voor hoorn en piano en voor cello en piano. Continue reading

HEMELSE HAN DE VRIES

Als vervolg op de vijf jaar geleden verschenen cd-box Han de Vries – The Radio Recordings is nu een tweede box verschenen. Wel 18 cd’s met unieke opnamen en een opvallende dvd vieren dit keer de 75ste verjaardag van de beroemde, Nederlandse hoboïst.

33 jaar Nederlands muziekleven

Er bleven na de vorige uitgave, naar het schijnt, nog heel wat plaatopnamen over (niet meer verkrijgbaar) van barok tot eigentijdse muziek, gespeeld op moderne hobo en barokhobo, met al dan niet de authenticiteit volgende orkesten, geleid door grote dirigenten. Dit alles uit een periode die 33 jaar Nederlands muziekleven omvatte, van 1967 tot 2000, van de eerste baroksonates tot de exuberante, jazzy muziek van Willem Breuker. Continue reading

LUTHER & BACH

N.a.v. het Lutherjaar 2017 en de herdenking van het 500-jarig bestaan van de Reformatie, is een nieuw luisterboek verschenen van de hand van Govert Jan Bach. Het luisterboek met twee cd’s bevat een hoorcollege met uitleg en muziekfragmenten, aangevuld met twee cd’s met de uitvoering van Bachs vier Lutherse missen door het Collegium Vocale Gent o.l.v. Philippe Herreweghe.

Vierde luisterboek

Govert Jan Bach (°1947) is als specialist van het leven en werk van Johann Sebastian Bach, de auteur van luisterboeken over de Matthäus Passion, de Johannes Passion en het Weihnachtsoratorium. Sinds 2012 is hij programmamaker bij de Concertzender voor de dagelijkse uitzendingen “Geen dag zonder Bach”. Dit ver familielid van Sebastian Bach introduceert nu in zijn vierde luisterboek de relatie tussen Luther en Sebastian Bach. Continue reading

MUZIEK IN HET LEVEN VAN GOETHE

Goethe is één van de meest getoonzette dichters in de geschiedenis van de muziek. Maar, hoe stond hij zelf tegenover muziek ? Welke muziek had zijn voorkeur, kende hij muziek, was hij zelf eigenlijk wel muzikaal? Voor de  75 jarige Goethe was een strijkkwartet van Mendelssohn bv. al modern. Over dit en andere aspecten van Goethe’s relatie tot muziek schreef Dietlinde Küpper een opvallend interessant boek.

“Muziek is vloeibare architectuur, architectuur is gestolde muziek”, “Wahre Musik ist allein fürs Ohr”,  “Wer Musik nicht liebt, verdient nicht, ein Mensch genannt zu werden,  wer sie nur liebt, ist erst ein halber Mensch, wer sie aber treibt, ist ein ganzer Mensch”.  “Das Instrument sollte nur die Stimme begleiten; denn Melodien, Gänge und Läufe ohne Worte und Sinn scheinen mir Schmetterlingen oder schönen bunten Vögeln ähnlich zu sein, die in der Luft vor unsern Augen herumschweben, die wir allenfalls haschen und uns zueignen möchten; da sich der Gesang dagegen wie ein Genius gen Himmel hebt und das bessere Ich in uns ihn zu begleiten anreizt”, “Musik fängt dort an wo die Worte enden” en  “Ehrt die Lieder! Sie sind gleich den guten Taten”. Het zijn citaten van Goethe over muziek. Continue reading

MUZIEK VOOR CORPUS CHRISTI

Op tekst van Thomas van Aquino

Als voortzetting van haar reeks muziek voor het liturgisch jaar ging de aandacht van het koor van Clare College van de universiteit van Cambridge nu met een aantal composities op hymnen van Thomas van Aquino, naar het Feest van Corpus Christi. Beschouwd als één van de grootste filosofen van de Katholieke Kerk en invloedrijkste theologen, leidde Thomas van Aquino (ca.1225-74) een druk leven van onderzoek, onderwijs en reizen. In 1264 schreef hij op verzoek van paus Urbanus IV, vijf eucharistische gezangen, “Officium de festo Corporis Christi, ad mandatum Urbani Papae IV”, voor het Feest van Corpus Christi. Met deze relatief korte geschriften, slechts 188 verzen in totaal, kreeg Thomas van Aquino de reputatie één van de grote, kerkelijke dichters te zijn. Continue reading

Barokmuziek uit Lima

Het ensemble Música Temprana verkent het repertoire uit de renaissance en de barok in Latijns-Amerika. Hiermee wil Música Temprana de muzikale ontwikkeling in Latijns-Amerika in kaart brengen vanaf de eerste conquistadores tot de barokmuziek van Latijns-Amerikaanse origine.

Prestigieus ensemble

Sinds hun eerste concert in 2001 bracht het prestigieus ensemble zes cd’s uit en heeft het op belangrijke festivals gespeeld, zoals het Festival Oude Muziek van Utrecht, de Trigonale in Oostenrijk, het Oude Muziek Festival in Stockholm, Laus Polyphoniae en het Festival van Vlaanderen in België, het Mozart Festival in Rovereto (Italië) en Musica Sacra in Maastricht. Música Temprana deed ook verschillende concerttournees in Latijns-Amerika, met name in Bolivia, Costa Rica, Argentinië en Ecuador. Het ensemble onderscheidde zich ook door projecten als de opname van de Codex Trujillo del Perú, de reconstructie van barokviolen uit de Chiquitos in Bolivia (inclusief concerten), de uitvoering van de geënsceneerde versies van de Ensaladas van Mateo Flecha en van de madrigaal-comedie Il festino van Adriano Banchieri. Het repertoire van het ensemble is veelal het resultaat van het eigen onderzoek van de dirigent en oprichter, Adrián Rodríguez Van der Spoel, de auteur van “Bailes, Tonadas & cachuas. La música del Códice Trujillo del Perú en el siglo XVIII”. Continue reading

PERGOLESI EN TWEE MAAL BACH

Twee van Bachs mooiste cantaten, beide voor alt solo, respectievelijk gecomponeerd in Weimar (1714) en in Leipzig (1726), worden op de cd gecombineerd met de heerlijke kwelling van verdriet in Pergolesi’s Stabat Mater uit 1736. Bach bewonderde de compositie van zijn Napolitaanse collega dermate dat hij er het motet “Tilge, Höchster, meine Sünden” (BWV 1083) op een Duitse tekst (psalm 51) op componeerde.

Widerstehe doch der Sünde BWV 54

De tekst van de cantate is in 1711 geschreven door de hofbibliothecaris en dichter Georg Christian Lehms (1684-1717), bekend als Pallidor, voor de zondag Oculi, de derde zondag van de vastentijd, genoemd naar de beginwoorden van de psalmtekst van het introitus gezang, “Oculi mei semper ad Dominum”, (“Mijn ogen zijn altijd gericht op de Heer”) (Psalm 25,15). De cantate is één van de weinige cantaten die Bach voor een zondag in de vastentijd heeft gecomponeerd, omdat het in Bachs tijd omwille van het somber karakter ervan, niet gebruikelijk was om in de vastentijd een cantate uit te voeren. Maar omdat Bach in het tweede deel van zijn periode in Weimar (1708-1717) een contract had waarin hij één cantate per kalendermaand moest componeren, is het niet onlogisch te veronderstellen dat Bach toch een cantate voor Oculi zou hebben gecomponeerd. De cantate is in vergelijking met de cantaten die Bach later in Leipzig componeerde veel korter (aria – recitatief – aria, zonder koralen). Centraal in de cantate staat de strijd tussen verleiding tot de zonde en het weerstaan aan de zonde. Continue reading

HILDEGARD VON BINGEN IN DENDERMONDE

Hildegard von Bingen (1098-1179), “de Sibille van de Rijn”, was een Duitse benedictijnse abdis en eerste vertegenwoordigster van de Duitse middeleeuwse mystiek. Als componiste schreef Hildegard het mysteriespel Ordo Virtutum, een gezongen drama voor vrouwenstemmen en één mannenstem (de duivel). Ze componeerde het drama voor de nonnen van haar Benedictijner klooster Rupertsberg in Bingen am Rhein. Daarnaast componeerde zij liturgische gezangen in het verlengde van de gregoriaanse traditie van het Rijnland op basis van haar visioenen, een kyrie, een alleluia, antifonen, responsoria, hymnen en sequenties. Continue reading

MUZIKAAL SANSSOUCI-DOROTHEE OBERLINGER

De Duitse blokfluitspeelster Dorothee Oberlinger (°1969) uit Aken is één van de verbazingwekkendste, muzikale ontdekkingen van de afgelopen jaren. Ze is een vele prijzen winnende, expressieve virtuoze. Vandaag wordt ze gezien als één van de beste blokfluitspelers ter wereld. Haar concerten worden enthousiast ontvangen door critici en publiek en haar cd’s worden regelmatig gehuldigd. Dorothee Oberlinger gaf reeds solo recitals op festivals in heel Europa, Amerika en Japan, en dit op een aantal van de meest prestigieuze locaties.

Ensemble 1700

Ze speelde als gastsoliste reeds met toonaangevende, internationale barokensembles zoals London Baroque en Musica Antiqua Köln o.l.v. Reinhard Goebel. Ze speelt ook regelmatig met moderne orkesten zoals het WDR-Rundfunk-Sinfonieorchester en het Detmolder Kammerorchester. Dorothee Oberlinger speelt ook samen met het in 1983 in Treviso opgericht Italiaans ensemble “Sonatori de la Gioiosa Marca”, waarmee ze reeds vele concerten heeft gegeven in heel Europa. Eén van hun gezamenlijke cd’s “Concerto Per Flauto E Flautino” met concerti van Antonio Vivaldi (Arcana A334), heeft talloze onderscheidingen ontvangen. Hun cd “Il Flauto Veneziano” (DHM) mag u daarenboven ook niet missen. In 2003 richtte ze haar eigen “Ensemble 1700 ” op. Samen hebben ze ondertussen een breed scala aan projecten met betrekking tot de muziek van de 17de – en 18de eeuw gerealiseerd. In 2004 werd Dorothee Oberlinger benoemd tot hoogleraar aan het gerenommeerd Mozarteum in Salzburg. Continue reading